Meme büyütme

Meme büyütme, memenin hacmini artırmak için implant yerleştirilmesi ya da kişinin kendi yağ dokusunun aktarılmasıdır. Bu ameliyat tıbbi olarak augmentasyon mamoplasti olarak adlandırılır. Bu yazıda ameliyatın ne olduğunu, kimler için uygun olduğunu, implantla yağ enjeksiyonu arasındaki farkları, iyileşmenin nasıl geçtiğini, hangi risklerin bulunduğunu, implantların ömür boyu kalıp kalmadığını, meme kanseri taramasının nasıl etkilendiğini ve emzirmeye dair bilinenleri bulacaksınız.

Meme büyütme nedir?

Meme büyütmede kişinin kendi meme dokusu yerinde kalır ve hacim dışarıdan eklenir. Eklemenin iki yolu vardır: meme dokusunun ya da göğüs kasının altına implant yerleştirmek, ya da kişinin başka bir bölgesinden alınan yağı memeye enjekte etmek. İkisi birlikte de kullanılabilir.

Ameliyatın ne olmadığını da söylemek gerekir. Meme büyütme sarkmayı düzelten bir ameliyat değildir. Belirgin sarkma varsa yalnızca implant koymak memeyi yukarı taşımaz, çoğu zaman ağırlaştırır; böyle durumlarda meme dikleştirme ameliyatı da gerekebilir. Meme büyütme meme kanseri riskini de değiştirmez.

En baştan bilinmesi gereken bir nokta daha vardır. İmplant, vücuda yerleştirilen yabancı bir materyaldir ve ömür boyu kalacağı garanti edilemez. Çoğu kişide ilk implant uzun yıllar sorunsuz yerinde kalır, bir bölümünde ise zamanla değiştirilmesi gerekir. İmplantın kalma süresi uzadıkça yırtılma ve kapsül kontraktürü gibi sorunların ortaya çıkma olasılığı bir miktar artar.¹ Bu nedenle meme büyütme, sonrasında düzenli takibi olan bir ameliyattır.

Kimler için uygundur?

Meme büyütme için en sık başvuru nedenleri meme hacminin kişinin vücut yapısına göre az olması, gebelik ve emzirme sonrasında hacim kaybı, iki meme arasında belirgin ölçü farkı ve meme gelişimindeki yapısal farklılıklardır.

Bazı durumlarda ameliyat ertelenebilir ya da önce altta yatan problem çözülmelidir:

• Gebelik ve emzirme dönemi. Meme hacmi bu dönemde değişkendir
• Vücutta aktif bir enfeksiyon bulunması
• Meme dokusunda değerlendirilmemiş ya da tedavisi tamamlanmamış bir bulgu olması
• Sigara kullanımı. Bırakılması için gereken süre aşağıda ayrıca anlatılmaktadır
• Belirgin sarkma. Bu durumda tek başına implant yeterli olmaz, meme dikleştirme de gerekebilir

Meme gelişiminin tamamlanmış olması beklenir. Ölçünün ne kadar süredir değişmediği, kilo değişimleri ve kişinin fiziksel ve ruhsal olgunluğu birlikte değerlendirilir.

Bunlardan ayrı bir uygunluk ölçütü daha vardır. Kişinin, ameliyattan sonra düzenli takibe geleceğini ve ileride bir düzeltme ameliyatı gerekebileceğini baştan biliyor olması beklenir.

Muayenede ne değerlendirilir?

Muayenede önce beklenti değerlendirilir. Kişinin ne istediği, bu isteğin ne zamandır sürdüğü ve daha önce nelerin düşünüldüğü sorulur.

Sonra ölçüm yapılır. Memenin taban genişliği, deri esnekliği, meme başının yeri, iki meme arasındaki fark, göğüs kafesinin biçimi ve sarkma derecesi değerlendirilir. Bu ölçümler seçilebilecek implantın sınırını belirler. Memenin taban genişliğinden belirgin biçimde geniş bir implant dokuya oturmaz.

Meme dokusunun ve derinin kalınlığı ayrıca ölçülür. İmplantı örtecek meme dokusu inceyse implantın kenarı elle hissedilebilir ya da deride dalgalanma olarak görülebilir. Bu durum seçilecek yerleşim planını doğrudan etkiler.

Sigara kullanımı, şeker hastalığı, tansiyon, kullanılan ilaçlar ve geçirilmiş ameliyatlar sorulur. Yaşa ve öyküye göre meme görüntülemesi istenebilir. Gebelik ve emzirme planı varsa bunun söylenmesi gerekir; hem zamanlamayı hem de seçilecek yöntemi etkiler.

Ameliyat nasıl planlanır?

Planlamada beş ayrı karar verilir. Hacim implantla mı yağ enjeksiyonuyla mı eklenecek, implantın türü ne olacak, hangi plana yerleştirilecek, kesi nereden yapılacak ve ölçüsü ne olacak.

İmplant mı, yağ enjeksiyonu mu?

İmplant vücuda yerleştirilen yabancı bir materyaldir ve buna bağlı riskler taşır.¹ Yağ enjeksiyonunda dışarıdan bir materyal konulmaz, ama eklenen hacmin bir bölümü zamanla erir.

Kendi memesine yağ aktarılan kişileri inceleyen, 47 çalışmadan 4425 kişinin verisinin toplandığı bir meta analizde, aktarılan yağın meme başına ortalama yüzde 53'ünün kaldığı, katılımcı başına yağ nekrozu oranının ise yüzde 4,7 olduğu bildirilmiştir. Bir bölüm kişide ek seans gerekmiştir. Bu meta analiz yalnızca estetik amaçlı büyütmeyi değil, bir meme rekonstrüksiyonundan sonra karşı memenin simetrik hâle getirilmesini de kapsamaktadır. Bütün sonuçlarda çalışmalar arasındaki değişkenlik çok yüksektir.²

Bu ortalama bir kişinin sonucunu önceden söylemez. Aktarılan yağın ne kadarının kalacağı kişiden kişiye ve kullanılan tekniğe göre belirgin biçimde değişir; istenen hacme ulaşmak için birden fazla seans gerekebilir. Ayrıca yağ enjeksiyonundan sonra oluşabilen kalsifikasyonlar mamografide değerlendirme gerektiren bulgular oluşturabilir, bu yüzden radyoloğun yapılan işlemi bilmesi önemlidir.³

İmplant hangi plana yerleştirilir?

İmplantın yerleştirildiği katmana plan denir. Dört seçenek kullanılır:

• Subglandüler plan (meme dokusu altı): implant meme dokusunun hemen altına, kasın üzerine yerleştirilir
• Subfasyal plan (kas fasyası altı): implant, göğüs kasını saran ince zarın altına yerleştirilir
• Submusküler plan (kas altı): implant göğüs kasının altına yerleştirilir
• Dual plan (yarı kas altı): implantın üst bölümü kasın altında, alt bölümü meme dokusunun altında kalır

Dört planı birlikte karşılaştıran, 91 çalışmadan 51.524 hastanın verisinin toplandığı bir meta analizde, kapsül kontraktürü, yani implantın çevresindeki yara dokusunun sıkışarak memeyi sertleştirmesi, en sık subglandüler planda bildirilmiştir (yüzde 6,85). Subfasyal planda yüzde 2,80, dual planda yüzde 1,99, submusküler planda yüzde 1,83 bildirilmiştir. Aynı çalışmada kan birikmesi açısından subglandüler ve submusküler planlar arasında anlamlı bir fark gösterilememiş, diğer komplikasyonlar dört planda da seyrek bulunmuştur.⁴

Bu oranlar birleştirilmiş çalışma ortalamalarıdır, planın tek başına yol açtığı riskler değildir. Çalışmaların çoğu geriye dönük seri niteliğindedir; takip süreleri, implant özellikleri ve cerrahi teknikler birbirinden farklıdır. İmplantın yüzeyi ve hasta seçimi gibi etkenler planla iç içe geçmektedir. Bu nedenle sayılar planlar arasında nedensel bir üstünlük sıralaması kurmaz.

Kas kasıldığında memenin biçiminin değişmesi ise yalnızca kasın altına yerleştirilen planlarda görülür. Üç yerleşim planını karşılaştıran meta analizde bu duruma eşlik eden bir implant yer değiştirmesi, asimetri ya da yırtılma artışı gösterilmemiştir.⁵

Her kişi için geçerli tek bir plan yoktur. İmplantı örtecek meme dokusunun kalınlığı, sarkma derecesi, implantın özellikleri, kişinin işi ve spor alışkanlığı birlikte değerlendirilir. Uygulama hekimden hekime değişebilir.

İmplantın türü nasıl seçilir?

İmplantlar birkaç özellikle tanımlanır. İçi silikon jel ya da serum fizyolojik (salin) olabilir. Biçimi yuvarlak ya da damla biçiminde (anatomik) olabilir. Yüzeyi düz ya da pürtüklü (tekstüre) olabilir; pürtüklü yüzey, aşağıda anlatılan implantla ilişkili lenfoma açısından önem taşır. Bunların yanında implantın öne çıkıntısı (profil) ve hacmi belirlenir.

Seçim yalnızca hacim rakamına göre yapılmaz. Göğüs kafesinin genişliği, mevcut meme dokusunun kalınlığı, derinin özellikleri, meme tabanının genişliği, istenen öne çıkıntı ve genel vücut oranları birlikte değerlendirilir.

Kesi nereden yapılır?

Kesi meme altı kıvrımından, areola kenarından ya da koltuk altından yapılabilir. Seçim implantın türüne, ölçüsüne ve memenin yapısına göre değişir.

İmplantın ölçüsü nasıl seçilir?

Ölçü, kişinin istediği rakam üzerinden değil, memenin taban genişliği ile kişinin kendi meme dokusu ve hacmi üzerinden belirlenir. Dokunun taşıyabileceğinden büyük bir implant, kısa vadede istenen görüntüyü verse bile zamanla deriyi inceltebilir, dokuyu aşağı çekebilir ve implantın kenarını belirgin hâle getirebilir.

İlerleyen yıllarda kapsül kontraktürü, implantın yer değiştirmesi ya da yırtılması gibi komplikasyonların yanı sıra, memenin görünümüne veya implantın ölçüsüne ilişkin tercihlerin değişmesi nedeniyle de yeniden ameliyat gerekebilir.

Tek bir implant ailesiyle yapılan, üretici destekli, 1788 hastanın alındığı 10 yıllık bir çalışmada yeniden ameliyat nedenleri arasında implantın biçim ya da ölçüsünün değiştirilmesi ile kapsül kontraktürü birbirine yakın sıklıkta bildirilmiştir (yüzde 19,3 ve yüzde 18,8).⁶ Bu çalışmada primer büyütme, revizyon ve rekonstrüksiyon hastaları bir arada değerlendirilmiştir; sayılar bütün estetik meme büyütme hastaları için yeniden ameliyat sıklığı değildir.

Ölçünün ameliyattan önce ölçümle ve ayrıntılı konuşarak belirlenmesi beklentilerin netleşmesini sağlar.

Ameliyata nasıl hazırlanılır?

Sigara ve nikotin: Sigara, ameliyat sonrası yara iyileşmesi sorunları açısından bir risk etkenidir. Sigara dışındaki nikotin ürünlerine özgü cerrahi veri ise azdır. Amerikan Plastik Cerrahlar Derneği'nin uygulama başvuru belgesinde, elektronik sigara kullanımı ile cerrahi riskler konusunda klinik veri eksikliği bulunduğu, ancak nikotinin kan akımını azalttığı bilindiği için elektronik sigaranın ve diğer nikotin ürünlerinin olası bir risk etkeni sayıldığı belirtilmektedir.⁷ Bu nedenle ameliyattan en az 1 ay önce sigaranın, elektronik sigaranın ve nikotin içeren diğer ürünlerin bırakılması, ameliyattan sonra da iyileşme tamamlanıncaya kadar kullanılmaması önerilir. Aşağıdaki çalışmalar sigara bırakmaya ilişkindir; sonuçları bütün nikotin ürünleri için aynı risk azalmasının gösterildiği anlamına gelmez. 6 randomize çalışma ile 15 gözlemsel çalışmanın birleştirildiği bir incelemede, bırakılan her haftanın yararı artırdığı ve en az 4 hafta bırakılan çalışmaların daha kısa sürelilere göre belirgin biçimde daha iyi sonuç verdiği gösterilmiştir.⁸ Sistematik derlemelerin bir arada değerlendirildiği bir çalışmada, ameliyattan en az 4 hafta önce başlayan ve birden fazla davranışsal destek görüşmesi ile ilaç tedavisini birlikte içeren bırakma girişimlerinin komplikasyonları azalttığı bildirilmiştir. Aynı çalışmada, ameliyata 4 haftadan fazla süre kala başlatılsa bile tek bileşenli girişimlerin bırakma oranını artırdığı ancak komplikasyonları azaltmadığı belirtilmektedir.⁹ Daha kısa süreler de yararsız değildir: farklı ameliyatlar geçiren erişkinleri kapsayan 55 çalışmalık bir meta analizde, sigara içmeye devam edenlerle karşılaştırıldığında ameliyattan en az 2 hafta önce bırakanlarda akciğer komplikasyonu riskinin göreli olarak yüzde 27, en az 4 hafta önce bırakanlarda yüzde 29 daha düşük olduğu bildirilmiştir.¹⁰ Yani süre uzadıkça yarar artmaktadır; geç kalınmış olması bırakmayı anlamsız kılmaz. Uygulanan süre ve nikotin politikası hekimden hekime değişebilir.

Kilo: Kilonun ameliyat öncesinde oturmuş olması beklenir. 554 hastanın ortalama 5 yıl izlendiği bir çalışmada, ameliyat öncesindeki yüksek vücut kitle indeksi ve ameliyattan sonra kilo alınması daha düşük memnuniyet puanlarıyla ilişkili bildirilmiştir.¹¹

Eşlik eden hastalıklar: Şeker hastalığı ve tansiyonun ameliyat öncesinde düzene girmiş olması beklenir. Vücutta aktif bir enfeksiyon varsa ameliyat ertelenir.

İlaçlar: Kan sulandırıcılar ve bazı bitkisel ürünler kanamayı artırabilir. Kullandığınız her ilacı ve takviyeyi söylemeniz gerekir. Reçeteli ilaçlar kendi kararınızla bırakılmamalıdır.

Görüntüleme: Yaşınıza ve öykünüze göre ameliyattan önce meme görüntülemesi istenebilir.

İyileşme süreci nasıldır?

Aşağıdaki süreler genel bir çerçevedir.¹² Yapılan ameliyatın kapsamına, kişinin işine, iyileşme hızına ve cerrahın uygulamasına göre değişebilir.

• Ameliyat genel anestezi altında yapılır, genellikle 60 ila 90 dakika sürer
• Hastanede kalış çoğunlukla 1 gecedir
• Keskin ağrı çoğunlukla 1 ila 5 gün içinde geçer, gerginlik ve şişlik birkaç hafta sürebilir¹³
• Alınması gereken dikişler 2 hafta içinde alınır; eriyen dikişlerin alınması gerekmez¹²
• İşe dönüş çoğu kişide 1 ila 2 haftayı bulur
• Araç kullanmak için en az 1 hafta beklenir
• Ağır kaldırma ve zorlayıcı spor 4 ila 6 hafta ertelenir
• 6 haftada günlük etkinliklerin çoğuna dönülür ve izler solmaya başlar
• Memenin daha doğal görünmesi birkaç ayı bulur

Ameliyattan hemen sonra memeler beklenenden daha yukarıda, gergin ve alışılmadık biçimde görünebilir. Şişlik azaldıkça, dokular gevşedikçe ve implant yerine oturdukça meme bu görünümden çıkar ve meme altı kıvrımının üzerine oturur.

İlk günlerde implantın çevresindeki boşluğa kanama olabileceği için erken dönemde etkinliğin sınırlı tutulması istenir.¹³

Ameliyattan sonra nelere dikkat edilir?

Aşağıdakiler genel çerçevedir. Size verilen talimat farklıysa hekiminizin talimatı geçerlidir.

Sütyen: Ameliyattan sonra destekleyici bir sütyen ya da bandaj kullanılır. Kullanım süresi uygulamaya göre değişir; günün tamamında kullanılması ve bunun aylar boyunca sürdürülmesi istenebilir.¹² Telli sütyene ne zaman geçileceğini hekiminiz söyler.

Uyku: İlk haftalarda sırtüstü veya gövde hafif yükseltilmiş şekilde yatmak çoğu kişiye daha konforlu gelir. Yan yatmaya ve yüzükoyun yatmaya ne zaman geçilebileceği iyileşme durumuna ve cerrahın önerisine göre değişir.

Duş, yara ve pansuman: Duşa ne zaman girilebileceği kullanılan pansumana göre değişir. Deride kesi varsa, izin verildiğinde yara ovulmadan duş alınabilir ve bölge nazikçe kurulanır. Küvet, havuz ve deniz için yaranın tamamen kapanması beklenir.

Kol hareketleri: Kollar günlük işler için ağrı sınırında kullanılabilir. İlk haftalarda ani ve zorlayıcı kol hareketlerinden, ağır kaldırmaktan ve göğüs bölgesini geren etkinliklerden kaçınılır. İmplant kas altına yerleştirildiyse göğüs kasını çalıştıran hareketlere dönüş daha geç olur. Uzun süre hareketsiz kalmak da doğru değildir. Kısa yürüyüşler erken dönemde önerilir ve pıhtı riskini azaltır.

Ağrı: İlk günlerde ağrı ve göğüste basınç hissi olur, verilen ağrı kesicilerle geçer. Keskin ağrı çoğunlukla 1 ila 5 gün içinde azalır; gerginlik ve şişlik birkaç hafta sürebilir.¹³

İşe ve spora dönüş: Masa başı işlere çoğunlukla 1 ila 2 haftada dönülür. Ağır kaldırma gerektiren işler ve zorlayıcı spor 4 ila 6 hafta ertelenir.¹² Göğüs kasını yoğun çalıştıran hareketlere dönüş, implantın hangi plana yerleştirildiğine ve iyileşmenin gidişine göre daha geç olabilir. Spora dönerken yürüyüş ve düşük etkili hareketlerle başlanır, koşu ve göğüs çalıştıran hareketler en sona bırakılır.

Araç kullanımı: En az 1 hafta beklenir.¹² Emniyet kemerini rahatça kullanabildiğinizde, direksiyon hareketlerini ve ani fren manevrasını ağrısız yapabildiğinizde ve uyku hâli oluşturan ağrı kesici kullanmadığınızda araç kullanabilirsiniz.

Cinsel yaşam: Kendinizi rahat hissettiğinizde ve günlük hareketler belirgin ağrı oluşturmamaya başladığında cinsel yaşama dönülebilir. İlk haftalarda memelere baskı uygulanmamalı ve zorlayıcı hareketlerden kaçınılmalıdır.

Sigara ve kilo: Sigara ameliyattan sonra da yara iyileşmesini bozar; iyileşme tamamlanana kadar sigara ve nikotin içeren ürünler kullanılmamalıdır. Ameliyattan sonra kilo almak memenin şeklini değiştirebilir.

Normal olan bulgular: Şişlik, morluk, memede sertlik ve gerginlik hissi, meme başında ve meme derisinde uyuşukluk, ara ara batma tarzı ağrılar ve iki meme arasında geçici şişlik farkı beklenen durumlardır. Memenin son biçiminin oturması aylar alır.

İzler nasıl değişir?

Meme büyütme iz bırakan bir ameliyattır. İzin yeri seçilen kesiye göre değişir ama izsiz bir meme büyütme yoktur.

İz ilk aylarda kırmızı ve kabarık görünür, zamanla soluklaşır ve yumuşar. Bu 1 yıla kadar sürebilir. İzin son hâli kişinin iyileşme biçimine, deri rengine ve bölgeye göre değişir; ne kadar iyi iyileşeceğini ameliyattan önce kesin olarak söylemek mümkün değildir.

İzin kabarık, geniş veya belirgin hâle gelme olasılığını azaltmak amacıyla bazı yöntemler kullanılabilir. Yara tamamen kapandıktan sonra ve hekiminizin önerisiyle silikon esaslı jel ya da silikon bant kullanımı ve iz masajı önerilebilir. Bu yöntemler sonucu garanti etmez. Erken başlanması yaraya zarar verebileceği için zamanlamayı hekiminiz belirler.

İz doğrudan güneş görürse rengi koyulaşır; ilk yıl güneşten korunması gerekir.

Riskler ve komplikasyonlar

Komplikasyon oranları çalışmalar arasında geniş ölçüde değişir. Aşağıdaki bilgiler belirli hasta gruplarından elde edilmiştir ve bir kişinin bireysel riskini göstermez. Komplikasyonların tanımları, Amerika Birleşik Devletleri Gıda ve İlaç Dairesi (FDA)'nin yayımladığı implant komplikasyonları listesine dayanmaktadır.¹

Riskler ve istenmeyen sonuçlar

Kapsül kontraktürü: Vücut, implantın çevresinde ince bir yara dokusu tabakası oluşturur. Bu tabaka kalınlaşıp sıkışırsa meme sertleşir, biçimi bozulur ve ağrı olabilir. Sertliğin derecesi 4 basamaklı bir ölçekle sınıflanır. Üçüncü basamakta meme sert ve görünümü bozuktur; dördüncü basamakta bunlara ağrı eklenir. Bu iki basamak ileri kapsül kontraktürü sayılır ve yeniden ameliyat gerektirebilir.¹ Kapsül kontraktürünün nedeni tam olarak bilinmemektedir. Tek bir implant ailesiyle yapılan, üretici destekli 10 yıllık bir çalışmada primer büyütme, revizyon büyütme, primer rekonstrüksiyon ve revizyon rekonstrüksiyon grupları birlikte değerlendirildiğinde ileri derece kapsül kontraktürü oranı yüzde 13,5 bildirilmiştir.⁶

Dalgalanma ve implantın elle hissedilmesi: İmplantı örten meme dokusu inceyse implantın kenarı elle hissedilebilir ya da deride dalgalanma olarak görülebilir.

His değişikliği: Meme başında ve meme derisinde geçici uyuşukluk ya da hassasiyet artışı sık görülür ve çoğunlukla ilk aylarda düzelir. Subfasyal plana implant yerleştirilen 162 hastanın ölçümle izlendiği bir çalışmada, hastaların yüzde 92,5'i 12 haftada memenin alt dış bölgesi dışındaki alanlarda ameliyat öncesindeki his düzeyine dönmüştür; alt dış bölgede his azalması yüzde 16,15, meme başı ve areola komplekslerinin yüzde 4'ünde duyu 12 haftada ameliyat öncesindeki düzeyine dönmemiştir.¹⁴ Bu çalışma tek bir plana ve 12 haftalık takibe dayanır, daha uzun dönemi göstermez. FDA, meme ve meme başındaki his değişikliğinin geçici ya da kalıcı olabileceğini belirtmektedir.¹

Animasyon deformitesi: İmplant göğüs kasının altına yerleştirildiğinde, kas kasıldığında memenin biçimi geçici olarak değişebilir. Buna animasyon deformitesi denir ve kasın altına yerleştirilen planlarda görülür.⁵

Asimetri: İki meme arasında ölçü, biçim veya yükseklik farkı kalabilir. Ameliyat öncesinde var olan fark tamamen ortadan kalkmayabilir.

Sıvı birikmesi (seroma): İmplantın çevresinde sıvı toplanmasıdır. Küçük olanlar kendiliğinden azalabilir, büyük olanlar boşaltılmayı gerektirir.

Diğer önemli komplikasyonlar

Kan birikmesi (hematom): Ameliyattan sonraki ilk saatlerde ya da ilk günlerde bir memede hızla artan şişlik, sertleşme ve ağrıyla belli olur. Birikeni boşaltmak için ameliyathaneye dönmek gerekebilir.

Enfeksiyon: Kızarıklık, ısı artışı, artan ağrı ve akıntıyla kendini gösterir. Ameliyattan sonraki ilk günlerde ortaya çıkabildiği gibi çok sonra da görülebilir. Antibiyotiğe yanıt vermeyen enfeksiyonlarda implantın çıkarılması gerekebilir.

İmplantın yer değiştirmesi: İmplant konulduğu yerden kayabilir. Yer çekimi, darbe ve kapsül kontraktürü bu duruma yol açabilir.

Doku ölümü ve implantın deriden görünmesi: Deri ve altındaki dokunun beslenmesi bozulursa doku kaybı gelişebilir; ileri durumda implant deriden dışarı çıkabilir. Sigara, enfeksiyon ve aşırı sıcak ya da soğuk uygulaması bu riski artıran nedenler arasında sayılmaktadır.

Pıhtı: Bacak toplardamarlarında pıhtı oluşması ve bu pıhtının akciğere gitmesi ciddi bir durumdur. Bacakta tek taraflı ağrı ve şişlik, ani nefes darlığı veya göğüs ağrısı acil değerlendirme gerektirir.

Anestezi ve diğer riskler: Genel anesteziye bağlı sorunlar, alerjik tepkiler ve ameliyat sonrasında süregelen ağrı görülebilir.

İmplantla ilişkili lenfoma (BIA-ALCL)

Bu, meme kanseri değildir. Bağışıklık sistemi hücrelerinden kaynaklanan bir lenfoma türüdür ve çoğunlukla meme dokusunda değil, implantın çevresindeki yara dokusunda ya da orada biriken sıvıda bulunur.¹⁵

Sıklığı, implant taşıdığı bilinen nüfuslarda hesaplanmıştır. 38 çalışmanın ve 17.038.371 kişinin verisinin toplandığı bir sistematik derlemede, pürtüklü yüzeyli implant taşıyanlarda 100.000 kişide 30,54, yani yaklaşık 3274 kişide 1 sıklık bulunmuştur. Yüzeyi ne olursa olsun implant taşıyan herkes hesaba katıldığında oran 100.000 kişide 6,70'e, yani yaklaşık 14.925 kişide 1'e inmektedir.¹⁶

Bu sayılar tanımlı hasta gruplarından hesaplanmış ortalamalardır, bir kişinin yaşam boyu riski değildir. Yayımlanan tahminler implantın yüzey özelliklerine ve pürtüklülük derecesine, üreticiye ve ürün ailesine, incelenen gruba ve takip düzenine göre geniş ölçüde değişir.¹⁶

Risk pürtüklü yüzeyli implantlarda düz yüzeylilere göre daha yüksektir. İçinin silikon jel ya da serum fizyolojik olması ise bugünkü verilere göre risk açısından belirleyici görünmemektedir.¹⁵

Belirtileri, ameliyat yarası çoktan iyileşmişken, çoğu zaman implant konulduktan yıllar sonra ortaya çıkar: memede geçmeyen şişlik, ele gelen kitle ya da ağrı. Değerlendirmede implantın çevresinde sıvı birikmesi sık görülür. Erken tanı konulduğunda hastaların çoğunda implantın ve çevresindeki yara dokusunun çıkarılmasıyla tedavi edilebilmektedir; bir bölümünde ek tedavi gerekir. Geciktiğinde ölümcül olabilir.¹⁵

Bu nedenle memede geç dönemde ortaya çıkan ve geçmeyen şişlik, hekime başvurmayı gerektirir.

BIA-ALCL dışında, implantın çevresindeki kapsül dokusunda çok seyrek olarak skuamöz hücreli karsinom ve BIA-ALCL dışı bazı lenfoma türleri de bildirilmiştir. FDA, bu durumların seyrek olduğunu düşünmekle birlikte nedeninin, sıklığının ve risk etkenlerinin bilinmediğini belirtmektedir; bildirim sistemi üzerinden gerçek sıklığın hesaplanamayacağını da eklemektedir. Bu nedenle burada bir oran verilmemektedir.¹⁷

Geç dönemde ortaya çıkan yeni şişlik, ağrı, ele gelen kitle ya da belirgin asimetri değerlendirme gerektirir. Buna karşılık FDA, yakınması olmayan kişilerde yalnızca bu endişe nedeniyle implantların çıkarılmasını önermemektedir.¹⁷

Sistemik belirtiler

İmplant taşıyan bazı kişiler yorgunluk, eklem ağrısı, kas ağrısı, döküntü, bellek ve odaklanma güçlüğü gibi vücudun genelini ilgilendiren yakınmalar bildirmektedir. Bu tablo için hastalar arasında "implant hastalığı" adı kullanılmaktadır. Belirtilerin nedeni bugün için anlaşılmış değildir.¹

Bugün için bu tabloyu tanımlayan, doğrulanmış tek bir tanı testi bulunmamaktadır. Belirtilerle implantlar arasındaki ilişkinin derecesi de ortaya konulmuş değildir.¹⁸

Bir bölüm hasta, implant çıkarıldıktan sonra belirtilerinde düzelme bildirmektedir; bunu inceleyen sistematik derlemede düzelme oranı yüksek bulunmuştur.¹⁹ Ancak bu bulgu iki nedenle bir başarı oranı gibi okunmamalıdır. Derlemeye giren çalışmalar bu yakınmalar nedeniyle başvuran kişilerden oluşmaktadır, yani implant taşıyan herkesi temsil etmez. Ayrıca belirtilerin düzelmesi tek başına nedenselliği kanıtlamaz ve her hastada düzelme beklenemez.

FDA, silikon jel implantlarla bağ dokusu hastalığı, meme kanseri ve üreme sorunları arasında bir ilişki saptamadığını bildirmektedir.¹ Aynı kurum sistemik belirti bildirimlerini almayı sürdürmektedir.¹⁸ Bu soruyu yanıtlamak için daha büyük ve daha uzun çalışmalara gerek olduğu belirtilmektedir.¹

İmplantlar ömür boyu kalır mı?

Kalabilir, ama bu garanti edilemez. Bazı kişilerde ilk implant hiçbir sorun çıkarmadan uzun yıllar yerinde kalır, bazılarında ise değiştirilmesi gerekir. İmplantın ne kadar kalacağı kişiye göre değişir ve ameliyattan önce kesin olarak söylenemez.

Silikon jel implant yırtıldığında bunu fark etmek çoğu zaman mümkün değildir; buna sessiz yırtılma denir. Sessiz yırtılma implantın görünümünü ve elle hissedilişini genellikle değiştirmez ve yalnızca muayeneyle saptanamayabilir.¹ Bir derlemede, jel implant yırtılmalarının yalnızca yüzde 30'unun muayenede saptanabilir bulgu verdiği, 10 yıllık yırtılma sıklığını inceleyen çalışmaların yüzde 8,7 ile 24,2 arasında değişen oranlar bildirdiği aktarılmaktadır.²⁰ Bu aralık farklı ürünlerden ve farklı dönemlerdeki uzun süreli çalışmalardan gelmektedir; bugün kullanılan implantların tamamı için geçerli tek bir yırtılma oranı değildir. Yine de sayının diğer yüzü şudur: 10 yılın sonunda implantların büyük bölümü sağlam kalmaktadır.

Takip için implantın üreticisini ve modelini bilmek işe yarar. Ameliyattan sonra verilen implant kartının saklanması önerilir.²¹

Bu nedenle silikon jel implant taşıyan ve yakınması olmayan kişilerde implantın bütünlüğünün görüntülemeyle değerlendirilmesi önerilir. Güncel yaklaşım, ameliyattan 5 ila 6 yıl sonra ilk ultrason ya da kontrastsız manyetik rezonans görüntülemenin yapılması, sonrasında 2 ila 3 yılda bir tekrarlanmasıdır. Bu öneri FDA'nın önerisiyle uyumludur ve Amerikan Radyoloji Koleji'nin güncel ölçütlerinde de yer almaktadır.²²²¹

Serum fizyolojik (salin) implantlarda durum farklıdır. Yakınması olmayan kişilerde implant bütünlüğü için rutin görüntüleme önerilmez; salin implantın yırtılması çoğunlukla dışarıdan fark edilir. Yırtılmadan kuşkulanılıyorsa ultrason kullanılır.²²

Yakınma varsa implantın türü ne olursa olsun değerlendirme gerekir. İmplantın yırtılması gibi implant bütünlüğüne ilişkin bir sorundan kuşkulanıldığında silikon implantlarda kontrastsız manyetik rezonans görüntüleme genellikle uygundur; yaşa göre ultrason ve mamografi de kullanılabilir. İmplantla ilişkili bir kanserden kuşkulanıldığında ise ilk değerlendirmede ultrason ya da kontrastlı manyetik rezonans görüntüleme uygun bulunmaktadır.²²

Yırtılma dışında da implantın değiştirilmesi gerekebilir. Kapsül kontraktürü, yer değiştirme, biçim bozukluğu ya da kişinin ölçüden memnun olmaması bunun nedenleri arasındadır.

Bir nokta açıkça bilinmelidir. İmplantın çıkarılıp yerine yenisi konulmaması durumunda meme, ameliyat öncesindeki hâline birebir dönmez. Deride gevşeme, çökme ve sarkma kalabilir.¹

Meme kanseri taraması etkilenir mi?

Burada birbirine karıştırılmaması gereken iki ayrı görüntüleme amacı vardır. Biri meme kanseri taraması, diğeri yukarıda anlatılan implantın bütünlüğünün izlenmesidir. İkisi farklı sorulara yanıt arar ve farklı takvimlerle yürür.

Meme kanseri taraması yaşa, kişisel riske ve geçerli tarama önerilerine göre yapılır. İmplant taşımak bu taramayı ortadan kaldırmaz ve implant meme kanseri riskini artırmaz.¹ Ortalama riskli her implant taşıyan kişiye taramaya ek olarak ultrason ya da manyetik rezonans görüntüleme yapılması gerekmez.

İmplant, mamografide meme dokusunun bir bölümünü gölgeleyebilir. Bu nedenle implantlı memede standart çekime ek olarak, implantı geriye iterek meme dokusunu öne alan özel çekimler yapılır.²³ Yani implantlı memede tarama yapılabilir; yapılması gereken, tekniği implanta göre seçmektir. Yağ enjeksiyonu yapılmışsa oluşabilecek kalsifikasyonlar da değerlendirme gerektirebilir.³ Ayrıca implant çevresinde oluşan kalsifikasyonlar mamografide kanserle karışabilmektedir.¹

İki amacın kullandığı manyetik rezonans görüntüleme de aynı değildir. İmplantın bütünlüğü kontrastsız çekimle değerlendirilir; meme kanseri açısından yüksek riskli kişilerde kullanılan tarama amaçlı çekim ise ayrı bir endikasyondur ve genellikle kontrastlı yapılır.²²

Bunun pratik karşılığı basittir. Tarama yaptıran kişi implantı olduğunu ve hangi plana yerleştirildiğini söylemelidir. Bu bilgi çekim tekniğini değiştirir.

2013 tarihli bir meta analizde, implant taşıyan ve meme kanseri tanısı alan kadınlarda gidişatın daha kötü olabileceği yönünde bir bulgu bildirilmiş; çalışmanın yazarları karıştırıcı etkenler nedeniyle bu sonucun temkinli okunması gerektiğini belirtmiştir.²⁴ Daha yakın tarihli bir derlemede ise implantların meme kanseri sıklığını artırmadığı aktarılmaktadır.²³

Bu iki kaynak farklı türdedir ve biri diğerini geçersiz kılmaz. İmplantın meme kanserinin gidişatı üzerindeki etkisi bugün için kesin olarak belirlenmiş değildir.

Emzirme mümkün müdür?

Meme büyütmeden sonra birçok kişi emzirebilir. Ancak ameliyatın emzirme olasılığını ya da süt miktarını hiç etkilemeyeceği garanti edilemez.

Meme büyütme ameliyatından sonra doğum yapan 4679 kadının izlendiği bir çalışmada, kadınların yüzde 79,4'ü en az bir bebeğini emzirmiştir. En sık bildirilen güçlük süt üretiminin yetersiz kalması olmuştur.²⁵ Bu çalışma bir implant üreticisinin onay sonrası takip programı kapsamında yürütülmüştür ve karşılaştırma grubu taşımaz.

Buna karşılık ilk gebeliğini yaşayan kadınları inceleyen bir kohort çalışmasında, doğumdan sonraki ilk 3 ayda emzirme oranı implant taşıyanlarda yüzde 70,7, taşımayanlarda yüzde 85,1 bulunmuştur.²⁶ Bu çalışma gözlemseldir ve iki grup yaş, vücut kitle indeksi ve sosyoekonomik özellikler açısından birbirinden farklıdır; bu farklar sonucu etkilemiş olabilir.

Meme büyütme, meme küçültme ve meme başı onarımını birlikte ele alan, 57 çalışmadan 381.199 hastanın toplandığı 2026 tarihli bir meta analizin meme büyütme değerlendirmesinde, farklı cerrahi teknikler ile ameliyat olmamış grup arasında yapılan alt grup karşılaştırması istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (yüzde 73,4 ile yüzde 86, p=0,405). Bu, ameliyatın emzirmeyi etkilemediğini kanıtlamaz; anlamlı fark bulunmaması eşdeğerlik göstermez.²⁷ Buna karşılık 11 çalışmanın incelendiği daha önceki bir meta analizde, karşılaştırmalı çalışmaların birleştirilmesiyle implant taşıyanlarda emzirme olasılığı anlamlı biçimde daha düşük bulunmuştur.²⁸

Bu literatür gözlemseldir ve çalışmalar arasındaki değişkenlik yüksektir. Emzirme çoğu kişide mümkündür, ameliyatın emzirmeyi hiç etkilemeyeceği garanti edilemez, kesi yeri ya da plan için kesin bir üstünlük sıralaması kurulamaz.

Meme başının altındaki süt bezleri ve süt kanalları ile meme başına giden sinirler bu açıdan önem taşır. Areola kenarından yapılan kesiler anatomik olarak bu yapılara daha yakın geçer; ancak bu anatomik yakınlıktan doğrudan daha düşük bir emzirme başarısı sonucu çıkarılamaz.

Emzirmeyi düşünüyorsanız bunu ameliyattan önce konuşmanız gerekir. Hem kesi yeri hem de zamanlama bu bilgiye göre değişebilir.

Sonuçtan ne beklenebilir?

Hastaların kendi bildirdiği memnuniyet ve yaşam kalitesi puanları ameliyattan sonra belirgin biçimde yükselmektedir. 39 çalışmadan 18.322 hastanın verisinin birleştirildiği bir meta analizde, ameliyattan önceki ve sonraki puanların ayrı ayrı birleştirildiği ortalamalarda memeden duyulan memnuniyet puanı 100 üzerinden 26,3'ten 72,7'ye, ruhsal iyilik hâli 37,2'den 75,0'a, cinsel iyilik hâli 31,1'den 70,6'ya çıkmaktadır.²⁹

Aynı çalışmada dikkat çeken bir sonuç daha vardır. Fiziksel iyilik hâli puanındaki değişim istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (75,8'den 83,9'a). Yani memnuniyet ile ruhsal ve cinsel iyilik hâlinde belirgin artış bildirilirken, fiziksel iyilik hâli sonuçları tutarlı değildir.²⁹

Bu puanlar ağırlıkla gözlemsel çalışmalardan ve hastaların kendi bildirimlerinden gelmektedir; kullanılan tekniğe ve takip süresine göre değişmektedir ve bir kişiye verilmiş sonuç güvencesi değildir.

Aynı çalışmada ruhsal iyilik hâlindeki kazancın erken dönemde en yüksek olduğu, fiziksel ve cinsel iyilik hâlindeki artışın ise uzun dönemde sürdüğü bildirilmektedir.²⁹

Sonuç, memenin kendi değişimlerinden bağımsız değildir. Gebelik, emzirme, kilo değişiklikleri ve yaşlanma memenin biçimini ameliyattan sonra da değiştirir.

Ne zaman hekime başvurulmalıdır?

Erken dönemde aşağıdaki durumlarda ameliyatı yapan ekibe ulaşmanız gerekir:

• Ateş
• Yara yerinde artan kızarıklık, ısı artışı, akıntı veya kötü koku
• Bir memede hızla artan şişlik, sertlik veya ağrı
• Yaranın belirgin biçimde açılması
• Ağrı kesiciye rağmen giderek artan ağrı

Geç dönemde aşağıdaki bulgular değerlendirme gerektirir:

• Memede geçmeyen şişlik, ele gelen kitle veya ağrı. Ameliyattan yıllar sonra ortaya çıksa bile
• Memenin sertleşmesi, biçiminin değişmesi veya implantın yer değiştirmesi
• Memede ölçü veya biçim değişikliği. Silikon implant yırtılmasının işareti olabilir

Aşağıdaki iki bulgu acil değerlendirme gerektirir:

• Bacakta tek taraflı ağrı veya şişlik
• Ani nefes darlığı veya göğüs ağrısı

Bu yazıdaki sayılar hakkında

Yukarıdaki oranlar farklı hasta gruplarında, farklı implantlarla ve farklı sürelerde yapılmış çalışmalardan gelmektedir. İmplant teknolojisi zaman içinde değişmiştir; eski implantlarla yapılmış uzun takipli çalışmaların sonuçları bugün kullanılan implantlara birebir uymayabilir. Buna karşılık yeni implantların uzun dönemli verisi henüz yoktur. Bu ikilem, implantla ilgili her sayının bir belirsizlik payı taşıması demektir.

İmplantlarla ilgili uzun dönemli verilerin bir bölümü, implant üreticilerinin yürüttüğü takip çalışmalarından gelmektedir.

Bu yüzden buradaki sayılar bir kişinin sonucunu önceden söylemez. Yalnızca genel bir çerçeve verir.

Kaynaklar

1. U.S. Food and Drug Administration. Risks and complications of breast implants. Erişim tarihi: 8 Ağustos 2026. fda.gov ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵ ↩⁶ ↩⁷ ↩⁸ ↩⁹ ↩¹⁰ ↩¹¹ ↩¹²

2. Giannas E, Fritsch AM, Jeon H, ve ark. Fat survival following autologous fat transfer to the native breast: a systematic review and meta-analysis. J Plast Reconstr Aesthet Surg. 2026;115:146-156. doi:10.1016/j.bjps.2026.02.017 ↩

3. Groen JW, Negenborn VL, Twisk JWR, Ket JCF, Mullender MG, Smit JM. Autologous fat grafting in cosmetic breast augmentation: a systematic review on radiological safety, complications, volume retention, and patient/surgeon satisfaction. Aesthet Surg J. 2016;36(9):993-1007. doi:10.1093/asj/sjw105 ↩ ↩²

4. Alderhali R, Jamel WA, Dehnadi S, Seth I, Khajuria A. Implant pocket plane selection in primary breast augmentation: a meta-analysis and systematic review of complication profiles. Aesthetic Plast Surg. 2026;50(11):3979-3987. doi:10.1007/s00266-026-05706-5 ↩

5. Shen Z, Chen X, Sun J, ve ark. A comparative assessment of three planes of implant placement in breast augmentation: a Bayesian analysis. J Plast Reconstr Aesthet Surg. 2019;72(12):1986-1995. doi:10.1016/j.bjps.2019.09.010 ↩ ↩²

6. Stevens WG, Calobrace MB, Alizadeh K, Zeidler KR, Harrington JL, d'Incelli RC. Ten-year core study data for Sientra's Food and Drug Administration-approved round and shaped breast implants with cohesive silicone gel. Plast Reconstr Surg. 2018;141(4S):7S-19S. doi:10.1097/PRS.0000000000004350 ↩ ↩²

7. American Society of Plastic Surgeons. Managing the risks of smoking in plastic surgery patients. Practice reference, 9 Ekim 2024. Erişim tarihi: 5 Eylül 2026. plasticsurgery.org ↩

8. Mills E, Eyawo O, Lockhart I, Kelly S, Wu P, Ebbert JO. Smoking cessation reduces postoperative complications: a systematic review and meta-analysis. Am J Med. 2011;124(2):144-154.e8. doi:10.1016/j.amjmed.2010.09.013 ↩

9. Fiddes RA, McCaffrey N. Preoperative smoking-cessation interventions to prevent postoperative complications: a quality assessment and overview of systematic review evidence. Anesth Analg. 2025;140(6):1377-1387. doi:10.1213/ANE.0000000000007187 ↩

10. Tang E, Rodriguez RM, Srivastava A, ve ark. Impact of short duration smoking cessation on post-operative complications: a systematic review and meta-analysis. J Clin Anesth. 2025;106:111967. doi:10.1016/j.jclinane.2025.111967 ↩

11. Jørgensen MG, Hemmingsen MN, Larsen A, ve ark. Factors influencing patient satisfaction with breast augmentation: a BREAST-Q effect of magnitude analysis. Aesthet Surg J. 2023;43(11):NP835-NP843. doi:10.1093/asj/sjad204 ↩

12. National Health Service. Breast enlargement (implants). Erişim tarihi: 8 Ağustos 2026. nhs.uk ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵

13. American Society of Plastic Surgeons. Breast augmentation recovery. Erişim tarihi: 8 Ağustos 2026. plasticsurgery.org ↩ ↩² ↩³

14. Brown T. Objective sensory changes following subfascial breast augmentation. Aesthet Surg J. 2016;36(7):784-789. doi:10.1093/asj/sjw005 ↩

15. U.S. Food and Drug Administration. Questions and answers about breast implant-associated anaplastic large cell lymphoma (BIA-ALCL). Erişim tarihi: 8 Ağustos 2026. fda.gov ↩ ↩² ↩³

16. Ward JA, Calderbank T, Tang CC, Goddard NV, MacNeill FA, Tasoulis MK, Khan AA. Estimating the prevalence of breast implant-associated anaplastic large-cell lymphoma: a systematic review. Plast Reconstr Surg. 2025;155(4):660e-669e. doi:10.1097/PRS.0000000000011768 ↩ ↩²

17. U.S. Food and Drug Administration. UPDATE: reports of squamous cell carcinoma (SCC) in the capsule around breast implants. FDA safety communication. Erişim tarihi: 3 Eylül 2026. fda.gov ↩ ↩²

18. U.S. Food and Drug Administration. Medical device reports for systemic symptoms in women with breast implants. Erişim tarihi: 3 Eylül 2026. fda.gov ↩ ↩²

19. Ferreira S, Barros AS, Marques M. Breast implant illness: symptoms, outcomes with explantation and potential etiologies: a systematic review and meta-analysis. Aesthetic Plast Surg. 2025;49(23):6600-6620. doi:10.1007/s00266-025-05142-x ↩

20. Ho IW, Chichura A, Pederson HJ, Xavier BA, Ritner J, Schwarz GS. Current state of evidence-based long-term monitoring protocols for breast plastic surgery patients. Ann Surg Oncol. 2024;31(12):8372-8382. doi:10.1245/s10434-024-16003-3 ↩

21. U.S. Food and Drug Administration. Breast implants: certain labeling recommendations to improve patient communication. Guidance for industry and Food and Drug Administration staff. 29 Eylül 2020. Erişim tarihi: 3 Eylül 2026. fda.gov ↩ ↩²

22. Expert Panel on Breast Imaging; Bennett DL, Brown A, Freer PE, ve ark. ACR Appropriateness Criteria® breast implant evaluation: update 2025. J Am Coll Radiol. 2026;23(4):658-680. doi:10.1016/j.jacr.2026.01.013 ↩ ↩² ↩³ ↩⁴

23. Valente DS, Marques Carvalho da Costa FJ, Volkmann BH, ve ark. The impact of breast cancer on cosmetic breast augmentation outcomes and screening challenges in patients with implants: a literature review. Transl Breast Cancer Res. 2026;7:16. doi:10.21037/tbcr-25-22 ↩ ↩²

24. Lavigne E, Holowaty EJ, Pan SY, ve ark. Breast cancer detection and survival among women with cosmetic breast implants: systematic review and meta-analysis of observational studies. BMJ. 2013;346:f2399. doi:10.1136/bmj.f2399 ↩

25. Jewell ML, Edwards MC, Murphy DK, Schumacher A. Lactation outcomes in more than 3500 women following primary augmentation: 5-year data from the Breast Implant Follow-up Study. Aesthet Surg J. 2019;39(8):875-883. doi:10.1093/asj/sjy221 ↩

26. Ram S, Shalev Ram H, Shalev Rosenthal Y, ve ark. The impact of breast augmentation on breast feeding in primigravida women: a cohort study. Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol. 2022;268:116-120. doi:10.1016/j.ejogrb.2021.11.436 ↩

27. Géczi AM, Pál P, Varga T, ve ark. Impact of breast augmentation, reduction, and nipple repair on breastfeeding success: a systematic review and meta-analysis. Aesthet Surg J. 2026;sjag117. Çevrimiçi ön yayın. doi:10.1093/asj/sjag117 ↩

28. Chen J, Zhu XM, Huynh MNQ, McRae M. Breastfeeding outcome and complications in females with breast implants: a systematic review and meta-analysis. Aesthet Surg J. 2023;43(7):731-740. doi:10.1093/asj/sjad027 ↩

29. Knoedler S, Knoedler L, Kauke-Navarro M, ve ark. Quality of life and satisfaction after breast augmentation: a systematic review and meta-analysis of Breast-Q patient-reported outcomes. J Plast Reconstr Aesthet Surg. 2024;95:300-318. doi:10.1016/j.bjps.2024.06.016 ↩ ↩² ↩³