Labioplasti

Labioplasti nedir?

Labioplasti, bu yazıdaki kapsamıyla labia minoranın, yani küçük dudakların küçültülmesi veya biçiminin değiştirilmesi için yapılan ameliyattır. Küçük dudaklar vajina girişinin çevresindeki dış genital yapılardır; vajinal kanalın kendisi değildir.¹

Labiaların büyüklüğü, rengi, kenar yapısı ve simetrisi kişiden kişiye değişebilir. Görünüm için tek bir normal ölçü tanımlanamaz.² Küçük dudakların dış dudaklardan görünmesi de tek başına ameliyat gerekliliği oluşturmaz.³

“Genital estetik” farklı işlemler için kullanılan geniş bir addır. Labioplasti ile vajinoplasti aynı ameliyat değildir; burada vajinal kanalın daraltılması anlatılmamaktadır.⁴ Hedef, herkesin aynı genital görünüme ulaşması değildir.

Kimler için uygundur?

Sürtünme, giyside çekilme, egzersiz sırasında rahatsızlık, temizlikte güçlük veya cinsel ilişkide ağrı işlevsel yakınmalar arasında değerlendirilebilir. Bu yakınmaların gerçekten labia dokusundan kaynaklanıp kaynaklanmadığı muayenede ayrılır.⁴

İşlevsel bir yakınma olmadan yalnız görünüm amacıyla da başvuru yapılabilir. Bu uygulamada kişi uygunsa estetik amaçla ameliyat yapılabilir; karar kişinin kendi isteği, beklentisi ve ameliyatın sınırları birlikte değerlendirilerek verilir. Görünüm isteği ile tıbbi gereklilik aynı değerlendirme değildir.

Amerikan Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanları Koleji, tıbbi endikasyon bulunmadan görünüm veya cinsel işlevi değiştirmeyi amaçlayan girişimlerin tıbben gerekli olmadığını, güvenlik ve etkililiklerine ilişkin yeterli kanıt bulunmadığını ve önemli riskler taşıyabildiğini belirtmektedir.⁵ Bu uyarı, kişinin isteğini yargılamak için değil, kararın kanıt ve riskler bilinerek verilmesi için ele alınır.

Bu uygulamada alt yaş sınırı 18'dir. 18 yaş altında değerlendirme yapılmaz. Ergenlik döneminde başvuru olursa 18 yaşında yeniden değerlendirilir.

Muayenede ne değerlendirilir?

Yakınmanın hangi etkinlikte oluştuğu, ne kadar sürdüğü, cilt veya enfeksiyon sorunları, önceki işlemler ve cinsel ilişkideki ağrının niteliği değerlendirilir. Her ağrı veya kaşıntının çözümü doku çıkarmak değildir.⁴ Muayenede istenen değişiklik ve ameliyatın sınırı açıklığa kavuşturulur.

Beklentinin kişinin kendisine ait olup olmadığı ve ameliyatla karşılanıp karşılanamayacağı ele alınır. Beden dismorfik bozukluğu kuşkusu veya belirgin ruhsal sıkıntı varsa ameliyat kararı öncesinde uygun değerlendirme istenir.⁵ Normal anatomiye sahip bir kişinin değişiklik istemesi tek başına böyle bir tanı koydurmaz.⁴

Gebelik ve doğum planı da değerlendirmeye katılır. Doğum labiaları yeniden gerebilir ve elde edilen görünümü değiştirebilir; bu nedenle yakın doğum planı varsa zamanlama ayrıca değerlendirilir.⁶

Ameliyat nasıl planlanır?

Kenar çıkarımı ile kama tekniği nasıl ayrılır?

Kenar çıkarımında küçük dudağın serbest kenarı boyunca fazla doku çıkarılır ve kalan kenar dikilir. Kama tekniğinde dokunun bir bölümü kama biçiminde çıkarılır; doğal kenarın bir bölümü korunarak kapatma yapılır.¹ Bunlar aynı kesi biçimi değildir. Doku dağılımı, kenar özellikleri ve istenen değişiklik birlikte değerlendirilir; teknik adı tek başına uygunluğu belirlemez.⁴

Çıkarılacak miktar yalnız küçüklük hedefiyle belirlenmez. Fazla doku çıkarılması giriş çevresinde çekinti, ağrı veya kuruluk gibi sorunlara yol açabilir.¹ Çıkarılacak dokunun sınırı ameliyat öncesinde açıklanır.

Klitoral kapüşona işlem gerekir mi?

Klitoral kapüşon, klitorisin üzerindeki deri kıvrımıdır; küçük dudaklarla ilişkili olsa da ayrı değerlendirilir.⁴ Bu uygulamada aynı seansta ele alınabilir. Bu, bütün labioplastilere eklenen zorunlu bir basamak değildir. Ek işlem kararı ve sınırları ayrıca belirlenir.

Ameliyat zamanı nasıl belirlenir?

Bu uygulamada adet döneminde ameliyattan kaçınılır; zamanlama adet döngüsüne göre planlanır. Gebelik veya doğum planı varsa ertelemenin uygunluğu kişiyle birlikte değerlendirilir. Doğumun sonucu değiştirebilmesi herkesin ameliyatı zorunlu olarak doğum sonrasına bırakacağı anlamına gelmez.⁶

Ameliyatsız uygulamalar aynı hedefe mi yöneliktir?

Lazer veya radyofrekansla “vajinal gençleştirme” adı altında sunulan uygulamalar, küçük dudaklardan cerrahi olarak doku çıkarılmasıyla aynı işlem değildir.⁴

Amerikan Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanları Koleji, Amerika Birleşik Devletleri Gıda ve İlaç Dairesi'nin (FDA) Temmuz 2018'de bu cihazlara karşı bir uyarı yayımladığını aktarmaktadır: standart araştırma protokolleri dışında, kozmetik vajinal işlemler veya vajinal “gençleştirme” için enerji temelli cihazların kullanılmaması istenmiş; gerekçe olarak vajinal yanık, iz, cinsel ilişkide ağrı ve süregelen ağrı gibi ciddi istenmeyen olaylar gösterilmiştir.⁵ Aynı belgeye göre FDA bu amaçla hiçbir enerji temelli tıbbi cihaza onay vermemiştir.⁵ Bu uyarı belirli bir kullanım amacına ilişkindir; bütün lazer kullanımlarının veya cerrahi araçların yasaklandığı anlamına gelmez. Söz konusu uygulamalar labioplastinin kanıtlanmış eşdeğeri olarak sunulamaz.⁵

Ameliyata nasıl hazırlanılır?

Sigara ve nikotin: Sigara, ameliyat sonrası yara iyileşmesi sorunları açısından bir risk etkenidir. Sigara dışındaki nikotin ürünlerine özgü cerrahi veri ise azdır. Amerikan Plastik Cerrahlar Derneği'nin uygulama başvuru belgesinde, elektronik sigara kullanımı ile cerrahi riskler konusunda klinik veri eksikliği bulunduğu, ancak nikotinin kan akımını azalttığı bilindiği için elektronik sigaranın ve diğer nikotin ürünlerinin olası bir risk etkeni sayıldığı belirtilmektedir.⁷ Bu nedenle ameliyattan en az 1 ay önce sigaranın, elektronik sigaranın ve nikotin içeren diğer ürünlerin bırakılması, ameliyattan sonra da iyileşme tamamlanıncaya kadar kullanılmaması önerilir. Aşağıdaki çalışmalar sigara bırakmaya ilişkindir; sonuçları bütün nikotin ürünleri için aynı risk azalmasının gösterildiği anlamına gelmez. 6 randomize çalışma ile 15 gözlemsel çalışmanın birleştirildiği bir incelemede, bırakılan her haftanın yararı artırdığı ve en az 4 hafta bırakılan çalışmaların daha kısa sürelilere göre belirgin biçimde daha iyi sonuç verdiği gösterilmiştir.⁸ Sistematik derlemelerin bir arada değerlendirildiği bir çalışmada, ameliyattan en az 4 hafta önce başlayan ve birden fazla davranışsal destek görüşmesi ile ilaç tedavisini birlikte içeren bırakma girişimlerinin komplikasyonları azalttığı bildirilmiştir. Aynı çalışmada, ameliyata 4 haftadan fazla süre kala başlatılsa bile tek bileşenli girişimlerin bırakma oranını artırdığı ancak komplikasyonları azaltmadığı belirtilmektedir.⁹ Daha kısa süreler de yararsız değildir: farklı ameliyatlar geçiren erişkinleri kapsayan 55 çalışmalık bir meta analizde, sigara içmeye devam edenlerle karşılaştırıldığında ameliyattan en az 2 hafta önce bırakanlarda akciğer komplikasyonu riskinin göreli olarak yüzde 27, en az 4 hafta önce bırakanlarda yüzde 29 daha düşük olduğu bildirilmiştir.¹⁰ Yani süre uzadıkça yarar artmaktadır; geç kalınmış olması bırakmayı anlamsız kılmaz. Uygulanan süre ve nikotin politikası hekimden hekime değişebilir.

Eşlik eden hastalıklar: Şeker hastalığı ve tansiyonun ameliyat öncesinde düzene girmiş olması beklenir. Vücutta aktif bir enfeksiyon varsa ameliyat ertelenir.

İlaçlar: Kan sulandırıcılar ve bazı bitkisel ürünler kanamayı artırabilir. Kullandığınız her ilacı ve takviyeyi söylemeniz gerekir. Reçeteli ilaçlar kendi kararınızla bırakılmamalıdır.

Tetkik ve anestezi değerlendirmesi: Genel sağlık durumuna ve anestezi değerlendirmesine göre gerekli tetkikler belirlenir.¹¹ Daha önce anesteziyle ilgili bir sorun yaşandıysa veya ilaç alerjisi varsa bildirilmelidir. Açlık ve ilaçların ameliyat günü nasıl kullanılacağı konusunda verilen talimata uyulur.

Ev ve ulaşım hazırlığı: Taburculukta eve dönüş için refakatçi ayarlanır.¹¹ Kontrollerin zamanı, ilk günlerde ihtiyaç duyulabilecek yardım ve işten ayrılma planı önceden düzenlenir. Ameliyat alanının hazırlığı için ameliyat ekibinin yönlendirmesi alınır; evde kendiliğinden tıraş veya kesi hazırlığı yapılmaz.

İyileşme süreci nasıldır?

Bu uygulamada ameliyat genel veya lokal anesteziyle yapılır. Ameliyat için 1-1,5 saat, hastanede kalış için 1 gece planlanır. Genelde kendiliğinden eriyebilen dikişler kullanılır; bunların alınması gerekmez. İlk kontrol ilk hafta içinde yapılır.

Morlukların gerilemesi için 7-10 gün, belirgin ödemin azalması için 1-2 hafta öngörülür. Artık hafif şişlik 1-3 ay sürebilir; şekil 1-3 ay içinde değerlendirilir. Şişliğin azalması, dikişin erimesi ve bütün etkinliklere dönüş aynı şey değildir. Kontrolde yaranın durumu ve yakınmalar, takvimle birlikte ele alınır.

İşe dönüş için 1-2 hafta, spora dönüş ve günlük hayata tam dönüş için 4-6 hafta öngörülür. Cinsel yaşama dönüş için sabit bir süre verilmez; bu karar iyileşmeye, yapılan işleme ve kişiye göre değişir. Kişiye verilen dönüş planı kontrol bulgularıyla belirlenir.¹²

Ameliyattan sonra nelere dikkat edilir?

Aşağıdakiler genel çerçevedir. Size verilen talimat farklıysa hekiminizin talimatı geçerlidir.

Pansuman: İlk gün baskılı pansuman uygulanır. Sonraki pansuman düzeni, değiştirme biçimi ve bölgenin kontrolü için ameliyat ekibinin talimatı izlenir. Pansuman ve yıkanma düzeni yapılan işleme göre belirlenir.¹¹

Bölge temizliği: Tuvaletten sonra sırasıyla ıslak gazlı bez, kuru gazlı bez, sonra povidon iyot ile silinir; ardından çamaşıra temiz bir ped yerleştirilir. Bölge önden arkaya doğru temizlenir.

Uyku: Baş yükseltilerek dinlenilir. Bu pozisyonun ve fiziksel zorlanmadan kaçınmanın ne kadar sürdürüleceğini hekim belirler. Kesiye baskı yapmayan bir yatış tercih edilir. Yan veya yüzükoyun yatmaya dönüş, kesi ve şişliğin durumuna göre değerlendirilir.

Duş, yara ve pansuman: Duşa ne zaman girilebileceği kullanılan pansumana göre değişir. Deride kesi varsa, izin verildiğinde yara ovulmadan duş alınabilir ve bölge nazikçe kurulanır. Küvet, havuz ve deniz için yaranın tamamen kapanması beklenir.

Giysi ve oturma: Bölgeyi sürtmeyen bol çamaşır ve giysiler tercih edilir.³ Erken dönemde otururken rahatsızlık olabilir.³ Oturma düzeni yakınmalara ve verilen bakım planına göre ayarlanır; herkese aynı oturma süresi önerilmez.

Hareket: Baş aşağı eğilme, ıkınma ve ağır kaldırma gibi zorlanmalar erken dönemde sınırlanır. Kesi bölgesini gerecek veya sürtecek hareketlerden kaçınılır. Kendinizi iyi hissetseniz de zorlayıcı etkinliklere birden dönmeyin. Gün içindeki hareket ve dinlenme, taburculukta verilen plana göre düzenlenir.

Ağrı: Labia bölgesinde hassasiyet, gerginlik ve ağrı olabilir.¹² Verilen ağrı kesiciler talimata uygun kullanılır. Yürüme veya pozisyon değiştirmeyi belirgin biçimde engelleyen ağrı ekibe bildirilir; hareket planını tamamen bırakmak yerine ağrı kontrolü ve yardım gereksinimi değerlendirilir. Yeni bir ağrı kesici veya ek ilaç kendi kararıyla başlanmaz.

İşe ve spora dönüş: İşe dönüş için 1-2 hafta ayrılır. Oturarak çalışılan bir iş de kesi bölgesini zorlayabilir; işin niteliği ayrıca değerlendirilir. Spora dönüş 4-6 hafta içinde aşamalı planlanır; bölgeyi zorlayan hareketlere geçiş için hekim onayı beklenir. Günlük hayata tam dönüş için de 4-6 hafta öngörülür. NHS de işe ara vermek için 2 haftaya kadar süre gerekebileceğini ve fiziksel egzersizden 4-6 hafta kaçınılmasını önermektedir.³ Bir işi rahat yapabilmek, bütün etkinliklerin serbest olduğu anlamına gelmez.

Araç kullanımı: 1-2 hafta içinde dönüş değerlendirilebilir. Dikkati azaltan ilaç etkisi, baş dönmesi veya hareketi engelleyen ağrı bulunmamalıdır. Emniyet kemeriyle oturabilme, çevreyi kontrol edebilme ve ani fren ya da manevrayı rahatça yapabilme gerekir. Otururken kesi bölgesinde belirgin rahatsızlık varsa takvim dolmuş olsa da araç kullanılmaz. Taburculukta eve dönüş için refakatçi düzenlenir.¹¹

Cinsel yaşam: Bu yazıda sabit bir süre verilmemektedir. Dönüş kararı iyileşmenin gidişine, yapılan işleme ve kişiye göre değişir; ameliyat alanının iyileşmesi ve kontrolde verilen talimatla birlikte ele alınır. Kurumların verdiği çerçeveler de birbirinden farklıdır: Amerikan Plastik Cerrahlar Derneği 4-6 hafta, NHS en az 4 hafta, The Aesthetic Society ise 8 haftaya kadar uzak durma önermektedir.¹³¹² Bu aralıklar karşılaştırmalı bir araştırmadan değil, ayrı bakım çerçevelerinden gelmektedir. Günlük hareketlerin rahatlaması tek başına dönüş izni değildir; devam eden ağrı veya yara sorunu, süre dolduğu için göz ardı edilmez.¹²

Sigara: Sigara ameliyattan sonra da yara iyileşmesini bozar; iyileşme tamamlanana kadar sigara ve nikotin içeren ürünler kullanılmamalıdır.

Normal olan bulgular: Morluk, şişlik, gerginlik ve kesi çevresinde farklı hissetme olabilir.¹² Bulguların azalma yönünde olması önemlidir. Hızla büyüyen, ağrılı veya belirgin biçimde tek tarafa yığılan şişlik, yalnız verilen iyileşme süresine bağlanmamalıdır. Yeni bir dolgunlukta bölgeye bastırarak sıvı boşaltmaya çalışılmaz.

Kesi ve dikişler nasıl iyileşir?

Kesi küçük dudak dokusundadır ve kapatmada genelde kendiliğinden eriyebilen dikişler kullanılır. Bu dikişlerin alınması gerekmez. Dikişin erimesi ile yaranın bütün zorlanmalara hazır olması aynı değerlendirme değildir; kontrol ve bakım planı sürdürülür.¹²

Kesi izi kalabilir ve bazı kişilerde iz dokusu rahatsızlık verebilir.⁵ Görünüm kadar ağrı ve yara kapanması da değerlendirilir.¹¹ Bu yazıda ayrı bir iz bakımı uygulaması veya iz olgunlaşması takvimi önerilmemektedir.

Riskler ve komplikasyonlar

Géczi ve arkadaşlarının meta analizinde en sık bildirilen komplikasyonlar için havuzlanmış oranlar hesaplanmıştır. Aşağıdaki her oranın ardından parantez içinde verilen aralık, o sonucun yüzde 95 güven aralığıdır.

• Genel komplikasyon yüzde 8,88 (5,86-13,26); 36 çalışma, 1914 gözlem, 170 olay.¹³
• Yara ayrılması yüzde 5,91 (4,24-8,17).¹³
• Şişliğin komplikasyon olarak kaydedilmesi yüzde 3,95 (2,44-6,33); 30 çalışma, 1476 gözlem, 44 olay.¹³
• Hematom yüzde 3,31 (2,34-4,65); 44 çalışma, 2090 gözlem, 38 olay.¹³
• Enfeksiyon yüzde 3,01 (1,90-4,74); 35 çalışma, 2122 gözlem, 20 olay.¹³
• Kanama yüzde 2,15 (1,41-3,25); 31 çalışma, 2323 gözlem, 18 olay.¹³

Paydalar birbirinden farklıdır; oranlar toplanmaz ve hiçbiri tek bir kişinin riski değildir. Ortak takip süresi verilmemiştir ve çalışmaların yöntemleri ile yaş grupları farklıdır; derleme yalnız erişkinleri kapsamamaktadır.¹³ Şişlik satırı beklenen her ameliyat sonrası şişliği değil, komplikasyon olarak kaydedilenleri sayar.

Aynı meta analizde memnuniyet de havuzlanmıştır: bütün yöntemler için bildirilen genel memnuniyet oranı yüzde 94'tür (93-95).¹³ Bu, kişilerin kendi bildirimine dayanan bir sonuçtur; görünümle ilgili bir beklentinin karşılanacağı güvencesi değildir ve aşağıdaki kanıt sınırlarıyla birlikte okunur.

Şekil, simetri ve çıkarılan doku miktarı

Asimetri, beklenenden fazla ya da az doku kalması ve düzensiz kenar oluşması mümkündür.¹¹ Fazla çıkarım sonrasında oluşan çekinti veya ağrı yalnız görünüm sorunu değildir.¹ En az 1 yıllık sonuçları inceleyen bir derlemede 9 çalışmadan 748 kişi toplanmıştır. Bu grupta en sık bildirilen sorunlar 45 kişide asimetri, 42 kişide yeniden ameliyat gereksinimi ve 14 kişide iz olmuştur.¹⁴ Derleme bir meta analiz değildir: havuzlanmış tahmin ve çalışmalar arası yayılım vermez, ve asimetri ile fazla doku, iz ile kenar düzensizliği ve aşırı çıkarım kendi içinde birleştirilmiş sonuçlardır.¹⁴ Bu nedenle aşırı çıkarım için ayrı bir oran verilememektedir.

Duyu değişikliği, ağrı ve cinsel işlev

Erken dönemde geçici uyuşma görülebilir.¹² Kalıcı yakınmalar arasında değişmiş duyu, ağrı ve cinsel ilişkide ağrı da değerlendirilmelidir.⁵ Yukarıda anılan uzun dönem derlemesinde en sık bildirilen sorunlar arasında duyuyla ilgili yakınmalar bulunmamaktadır; derleme bu yakınmalar için ayrı bir oran da vermemektedir.¹⁴ Sık bildirilmemesi, bir kişide gelişmeyeceği anlamına gelmez. Bir görünüm değişikliği cinsel duyunun veya cinsel yaşamın mutlaka iyileşeceği anlamına gelmez.⁵

Kanama, yara ayrılması ve enfeksiyon

Hematom dokuda kan birikmesidir; kanama ve yaranın açılmasıyla aynı tanı değildir.⁴ Enfeksiyon ve yara kapanmasında gecikme ek bakım veya girişim gerektirebilir.¹¹ İlk günlerdeki şişlik ile büyüyen, ağrılı bir dolgunluk aynı kabul edilmez. Artan kanama, kötüleşen ağrı veya açılan yara kontrol için bekletilmez.⁶

Ek işlem ve yeniden ameliyat

Klitoral kapüşona işlem eklenmesi, bu dokunun da değerlendirilmesini gerektirir; labioplastinin genel sonuçları ek işlemin kişiye sağlayacağı yararı veya ayrı riskini belirlemez.⁴ Kalan şekil sorunu, iz veya başka bir komplikasyon nedeniyle yeniden ameliyat gerekebilir.⁵ En az 1 yıllık sonuçları inceleyen derlemede 748 kişinin 42'sinde yeniden ameliyat gereksinimi bildirilmiştir; derleme bu ameliyatların nedenlerini ayrı ayrı vermemekte ve havuzlanmış bir tahmin sunmamaktadır.¹⁴

Anestezi ve genel cerrahi riskler

Anesteziye bağlı reaksiyonlar ve diğer genel cerrahi riskler sağlık durumu ve işlemin kapsamıyla birlikte değerlendirilir.¹¹

Pıhtı: Bacak toplardamarlarında pıhtı oluşması ve bu pıhtının akciğere gitmesi ciddi bir durumdur. Bacakta tek taraflı ağrı ve şişlik, ani nefes darlığı veya göğüs ağrısı acil değerlendirme gerektirir.

Pıhtıdan korunma yaklaşımı kişinin riskine ve yapılacak ameliyata göre belirlenir. Kullanılacak önlemler taburculuk ve bakım planında açıklanır. Reçete edilmemiş kan sulandırıcı başlanmaz; mevcut bir tedavi de kişinin kendi kararıyla değiştirilmez.

Sonuç zamanla nasıl değişir?

Ameliyat sonrası görünümün ilerleyen yıllarda hiç değişmeyeceği söylenemez. Gebelik, doğum ve yaşla ilgili değişiklikler dokuları ve sonucu etkileyebilir.⁶ Çocuk planı olan kişide erteleme seçeneği değerlendirilir; herkese aynı zorunlu bekleme süresi verilmez.⁶

Uzun dönem derlemesindeki çalışmalar olumlu görünüm ve işlev sonuçları bildirmiştir; aynı kaynakta kalıcı yakınmalar ve yeniden ameliyat da yer almaktadır.¹⁴ Bu nedenle olumlu sonuç verileri, her kişide bütün yakınmaların giderileceği veya yeniden işlem gerekmeyeceği güvencesi değildir.

Sonuçtan ne beklenebilir?

Beklenti, kişinin tarif ettiği rahatsızlık veya görünüm isteğiyle ilgili olmalıdır. Başka bir kişinin anatomisini kopyalamak ameliyatın karar ölçütü değildir.

Aynı derlemede 748 kişinin 621'inde ameliyat sonrası herhangi bir komplikasyon bildirilmemiştir; psikolojik sonuçları bildiren 7 çalışmanın hepsinde uzun dönemde görünüm ve cinsel doyum puanlarında sürdürülen düzelme bulunmuştur.¹⁴ Bu sonuçlar kişilerin kendi bildirimine dayanır ve karşılaştırma grubu bulunmayan çalışmalardan gelmektedir.¹⁴ Dokuya bağlı rahatsızlık ile görünümden duyulan memnuniyet aynı sonuç değildir. Cinsel ağrının farklı nedenleri bulunabilir; yalnız küçük dudakların değiştirilmesiyle bütün cinsel yakınmaların düzeleceği vaat edilmez.⁴⁵ Ameliyat özgüveni veya bedenle ilgili bütün kaygıları mutlaka çözmez.³

İlk şişlik dönemindeki görüntü, son değerlendirme değildir. Hekimin bu uygulama için verdiği 1-3 ay şekil değerlendirme aralığı ile işe veya cinsel yaşama dönüş kararı birbirinin yerine kullanılmaz.

Ne zaman hekime başvurulmalıdır?

Aşağıdaki durumlarda planlanan kontrol beklenmez.

• Azalmak yerine artan şişlik veya ağrı.⁶
• Belirgin kanama, kan pıhtıları veya yaranın açılması.⁶
• Ateş, irinli akıntı ya da kötüleşen kızarıklık.⁶
• İdrar yaparken belirgin ağrı veya giderek artan güçlük.⁶

Beklenen iyileşme süresinin henüz dolmamış olması bu belirtileri olağan yapmaz. Erken değerlendirme gereken bir bulgu için sonraki kontrol tarihi beklenmez.⁶

Bacakta tek taraflı ağrı ve şişlik, ani nefes darlığı veya göğüs ağrısı acildir. Özellikle ani solunum sorunu varsa hekime ulaşmaya çalışırken acil değerlendirme geciktirilmemelidir.

Bu yazıdaki sayılar hakkında

Yaş sınırı, anestezi, ameliyat ve hastanede kalış süresi, dikiş uygulaması, morluk, ödem ve şekil takvimi ile işe dönüş, araç kullanımı ve spora dönüş süreleri hekimin onayladığı klinik çerçevedir. Cinsel yaşama dönüş için sabit bir süre verilmemiştir; kurum adıyla anılan aralıklar o kurumların bakım önerileridir, bu uygulamanın onaylı değeri değildir. Adet döngüsüne göre zamanlama da klinik bir karardır, araştırma bulgusu değildir.

Araştırma yüzdeleri belirli sonuç tanımlarından ve çalışma kümelerinden hesaplanmıştır. Risk bölümündeki havuzlanmış oranlar tek bir meta analizden gelmekte ve güven aralıklarıyla verilmektedir; sonuçlar arasında paydalar farklıdır ve hiçbiri tek bir kişinin riski değildir.¹³ Uzun dönem derlemesindeki sayılar 9 çalışmadan toplanan 748 kişi üzerinden verilmiştir; o derleme meta analiz değildir ve havuzlanmış tahmin ya da çalışmalar arası yayılım sunmaz.¹⁴ İki kaynaktaki memnuniyet sonuçları da kişilerin kendi bildirimine dayanır.¹³¹⁴ Güven aralığı, kişinin yaşayacağı risk aralığı değildir. Bir risk için bu yazıda sayı verilememesi de onun olmadığı anlamına gelmez.

Sigara bırakma paragrafındaki veriler farklı ameliyatları kapsamaktadır.⁸⁹ Tang'ın aktarılan sonuçlarında göreli risk, en az 2 hafta bırakanlar için 0,73, yüzde 95 güven aralığı 0,60-0,89; en az 4 hafta bırakanlar için 0,71, yüzde 95 güven aralığı 0,61-0,82 olarak bildirilmiştir.¹⁰ Ortak paragraftaki yüzde 27 ve yüzde 29 göreli azalma, labioplastiye özgü mutlak komplikasyon oranı değildir.

Kaynaklar

1. American Society of Plastic Surgeons. Labiaplasty. Erişim tarihi 13 Eylül 2026. Kurum metni. ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵

2. Lloyd J, Crouch NS, Minto CL, Liao LM, Creighton SM. Female genital appearance: “normality” unfolds. BJOG. 2005;112(5):643-646. doi:10.1111/j.1471-0528.2004.00517.x ↩

3. NHS. Labiaplasty (vulval surgery). Son gözden geçirme 27 Eylül 2023. Erişim tarihi 13 Eylül 2026. Kurum metni. ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵ ↩⁶

4. Furnas HJ, Canales FL, Pedreira RA, ve ark. The Safe Practice of Female Genital Plastic Surgery. Plast Reconstr Surg Glob Open. 2021;9(7):e3660. doi:10.1097/GOX.0000000000003660 ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵ ↩⁶ ↩⁷ ↩⁸ ↩⁹ ↩¹⁰

5. American College of Obstetricians and Gynecologists. Elective Female Genital Cosmetic Surgery: ACOG Committee Opinion, Number 795. Obstet Gynecol. 2020;135(1):e36-e42. doi:10.1097/AOG.0000000000003616 ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵ ↩⁶ ↩⁷ ↩⁸ ↩⁹ ↩¹⁰

6. Cleveland Clinic. Labiaplasty. Son güncelleme 15 Haziran 2023. Erişim tarihi 13 Eylül 2026. Kurum metni. ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵ ↩⁶ ↩⁷ ↩⁸ ↩⁹ ↩¹⁰

7. American Society of Plastic Surgeons. Managing the risks of smoking in plastic surgery patients. Practice reference, 9 Ekim 2024. Erişim tarihi: 8 Eylül 2026. plasticsurgery.org ↩

8. Mills E, Eyawo O, Lockhart I, Kelly S, Wu P, Ebbert JO. Smoking cessation reduces postoperative complications: a systematic review and meta-analysis. Am J Med. 2011;124(2):144-154.e8. doi:10.1016/j.amjmed.2010.09.013 ↩ ↩²

9. Fiddes RA, McCaffrey N. Preoperative smoking-cessation interventions to prevent postoperative complications: a quality assessment and overview of systematic review evidence. Anesth Analg. 2025;140(6):1377-1387. doi:10.1213/ANE.0000000000007187 ↩ ↩²

10. Tang E, Rodriguez RM, Srivastava A, ve ark. Impact of short duration smoking cessation on post-operative complications: a systematic review and meta-analysis. J Clin Anesth. 2025;106:111967. doi:10.1016/j.jclinane.2025.111967 ↩ ↩²

11. Australian Society of Plastic Surgeons. Labiaplasty. Erişim tarihi 13 Eylül 2026. Kurum metni. ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵ ↩⁶ ↩⁷ ↩⁸

12. The Aesthetic Society. Labiaplasty: Aftercare & Recovery. Erişim tarihi 13 Eylül 2026. Kurum metni. ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵ ↩⁶ ↩⁷

13. Géczi AM, Varga T, Vajna R, ve ark. Comprehensive Assessment of Labiaplasty Techniques and Tools, Satisfaction Rates, and Risk Factors: A Systematic Review and Meta-analysis. Aesthet Surg J. 2024;44(11):NP798-NP808. doi:10.1093/asj/sjae143 ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵ ↩⁶ ↩⁷ ↩⁸ ↩⁹ ↩¹⁰

14. McGrattan M, Majeed A, Hanna SA. Long-term Functional and Aesthetic Outcomes of Labiaplasty: A Review of the Literature. Aesthet Surg J. 2025;45(2):180-185. doi:10.1093/asj/sjae211 ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵ ↩⁶ ↩⁷ ↩⁸ ↩⁹