Dudak kaldırma (Lip lift)

Üst dudağın ince görünmesi, burunla dudak arasındaki cilt bölümünün uzun olması ve gülümserken dudağın içe dönmesi farklı durumlardır. Dudak kaldırma kararı, hangi özelliğin değiştirilmek istendiği anlaşıldıktan sonra verilir. Bu yazı üst dudağa yönelik cerrahiyi, kesi seçeneklerini, iyileşmeyi ve işlemin sınırlarını ele alır. Alt dudak ameliyatları ve yarık dudak onarımı kapsam dışındadır.

Dudak kaldırma nedir?

Dudak kaldırma, diğer adıyla lip lift, üst dudağın konumunu değiştiren bir ameliyattır. Burun altından yapılan subnazal yöntemde, burun tabanı ile kırmızı dudak sınırı arasından deri çıkarılarak bu cilt bölümü kısaltılır. Kırmızı dudağın ve üst kesici dişlerin görünürlüğü artabilir.¹ Dolgu maddesi eklenmez.

Dudağın kırmızı bölümüne vermilyon denir. Bu bölümün yüksekliği, görünen yüzeyi ve öne doğru çıkması birbirinden farklı ölçümlerdir; bir kadavra çalışmasında bu ölçümler ayrı ayrı değerlendirilmiştir.² Bu nedenle "daha dolgun görünsün" isteğinin, hacim eklenmesi mi yoksa mevcut kırmızı dudağın daha görünür olması mı anlamına geldiği açıklığa kavuşturulur.

Subnazal kaldırma, burun içinden cerrahi askı ve doğrudan dudak kenarından kaldırma aynı kesiyle yapılmaz. Ağız köşelerini kaldıran işlemler de üst dudağın orta bölümünü kısaltan ameliyatla aynı değildir.³ Seçenekler arasında karar verirken yalnız işlem adına bakmak yeterli olmaz.

Kimler için uygundur?

Burun ile kırmızı dudak arasındaki cilt bölümünün uzunluğu, üst dudağın görünümü ve dinlenirken dişlerin ne kadar göründüğü birlikte değerlendirilir. Endonazal tekniği anlatan yayında uygun aday, üst dudak cildi uzun olan, dinlenirken diş görünümü çok az bulunan ve üst çene yapısında bir sorun saptanmayan erişkin olarak tanımlanmaktadır.⁴ Yaş, tek başına ameliyat gerekçesi değildir.

Uzun üst dudak yalnız ileri yaşta bulunmaz. Doğuştan uzun philtruma sahip genç erişkinler de bu özellik için değerlendirilmektedir.⁵ Bu, gençlerde ameliyatın daha uygun olduğu anlamına gelmez; yalnız yaşın tek ölçüt olmadığını gösterir.

Yalnız kırmızı dudağın ince olması, kaldırmanın uygun olduğunu göstermez. İnce dudak sınıfında kaldırma ile kırmızı dudağın görünürlüğü artabilir, ancak burunla dudak arasındaki cilt bölümünün olduğundan kısa kalması riski doğar.⁵ Önce kişinin neyi değiştirmek istediği, ardından bunun mevcut anatomi içinde karşılığı değerlendirilir. Her dudağın belirli bir ölçüye uyması gerektiği varsayılmaz.

Daha önce kabarık iz gelişmiş olması, geçirilmiş dudak ameliyatları ve kalıcı dolgu öyküsü seçim sırasında önem taşır; bu özellikler cerrahi araştırmaların hasta seçimini de etkilemektedir.⁵ Bunlardan biri varsa otomatik bir uygunluk kararı verilmez. Önceki işlemin ne olduğu ve dokunun bugünkü durumu incelenir.

Ameliyat izini kabul etmeyen veya belirli bir fotoğraftaki dudak biçiminin aynısını bekleyen bir kişi için karar yeniden değerlendirilmelidir. Genel sağlık, iyileşme koşulları ve beklentiler açısından erteleme ya da işlemden vazgeçme nedenleri kimlere uygun değildir yazısında ele alınmaktadır.

Muayenede ne değerlendirilir?

Muayenede dudak yalnız hareketsizken incelenmez. Dinlenirken, gülümserken ve konuşurken görünümü değerlendirilir. Üst dudak cildinin yüksekliği, kırmızı bölümün görünürlüğü, diş ve dişeti görünümü ayrı ayrı kaydedilir. Burun tabanı ile dudağın ilişkisi de planlamanın parçasıdır.⁶

Dudakların kapanışı, başlangıçtaki sağ-sol farkı ve hareket sırasında oluşan farklılıklar belirtilmelidir. Diş veya çene yapısına ilişkin bir sorun varsa bunun dudak cerrahisinden ayrı değerlendirilmesi gerekebilir. Görünümle ilgili hedeflerin yanında konuşma, gülümseme ve günlük kullanım açısından korunması istenen özellikler de açıklanır.

Önceki burun ve dudak ameliyatları, dolgu, toksin ve ip uygulamalarının zamanı ve türü bildirilir. Biliniyorsa kullanılan materyalin bilgisi, eski ameliyat kayıtları ve önceki görüntüler değerlendirmeye yardımcı olur. Hatırlanmayan bir işlemin adı tahmin edilmek yerine bilinmediği söylenmelidir.

Muayene sonunda yalnız ne kadar kaldırılacağı değil, kesinin nerede bulunacağı ve hangi değişikliğin amaçlanmadığı da anlaşılmış olmalıdır. Dişlerin daha görünür olması hedefleniyorsa dinlenme hâli ile gülümseme arasındaki fark ayrıca değerlendirilir. Tek bir ölçüm, bütün bu kararların yerine geçmez.

Ameliyat nasıl planlanır?

Plan, üst dudağın hangi bölümünde değişiklik istendiğine göre kurulur. Subnazal kaldırma bu yazının ana konusudur; burun içi askı ve dudak kenarından kaldırma da farklı kesi ve doku düzenlemeleriyle değerlendirilir. Hiçbir tekniğin adı, tek başına daha uygun veya daha güvenli bir seçenek olduğunu göstermez.

Kısaltılması gereken cilt bölümü mü, eksik olan hacim mi?

Burun ile kırmızı dudak arasındaki cilt yüksekliğini azaltmak ile dudağa hacim eklemek farklı hedeflerdir. Subnazal ameliyatta cilt kısaltılırken dudak dolgusunda materyal eklenerek dolgunluk değiştirilir.^1,7 Hangisinin istendiği belirlenmeden yalnız daha büyük bir dudak görüntüsü üzerinden işlem seçilmemelidir.

Kırmızı dudağın daha görünür olmasıyla birlikte üst dişlerin görünümünün nasıl değişmesinin istendiği de değerlendirilir. Mevcut dişeti görünümü planın dışında bırakılamaz. Herkes için geçerli bir kısaltma miktarı veya aday seçimini belirleyen tek bir milimetre eşiği verilmez.

Kesi nereye yerleştirilir?

Subnazal yöntemde kesi burun tabanı boyunca uzanır. Çıkarılan deri bölümünün biçimi nedeniyle bullhorn adı da kullanılır. Doğrudan dudak kenarından kaldırmada ise kesi, üst dudağın cilt ile kırmızı bölümünün birleştiği sınırdadır; bu sınırdan ilerletmeyle kırmızı bölümün görünürlüğü artırılmaya çalışılır. Burun delikleri altında daha sınırlı kesiler kullanan farklı tasarımlar da tanımlanmıştır.³

Kesinin kısa veya daha saklı bir yerde olması, her dudak yapısında aynı değişikliğin sağlanacağını göstermez. Kesi yeri ile ulaşılmak istenen bölüm birlikte değerlendirilir. Burun altı ve dudak kenarı seçeneklerinde, dışarıda bir deri izi bulunacağı kararın başında açıklanmalıdır.

Ağız köşesi kaldırma, köşelerin konumunu hedefler. Ağız içinden V-Y ilerletme ise kırmızı dudak dokusunun ilerletilmesini amaçlayan farklı bir ameliyattır; üst dudak cildini kısaltan işlemle eş anlamlı değildir.³ Ağız içi kesi ile burun içi kesi de birbirine karıştırılmamalıdır.

"İzsiz liplift" denildiğinde hangi işlem kastediliyor?

Bu ifade tek bir standart ameliyatın adı değildir. Burun tabanındaki dış kesi, burun içine uzanan kesi ve yalnız burun içinden yapılan cerrahi askı ayrılmalıdır. "Endonazal" adı taşıyan bir teknikte burun altı deri çıkarımı ile burun içine ilerletilen doku birlikte kullanılmaktadır; bu teknikte bütün kesiler burun içinde değildir.⁴

Burun içi askıda ise üst dudak, burun içinden yerleştirilen askı dikişiyle yükseltilir. Yöntem, üst dudağı uzun olup dışarıda iz istemeyen kişilerde incelenmiştir. Bu yaklaşımı anlatan yayında iz, yok olarak değil burun içine gizlenmiş olarak tanımlanmıştır.⁸ Dışarıdan deri çıkarılmasıyla aynı doku değişikliği yapılmadığı için sonuç ve kalıcılık verileri de birbirinin yerine kullanılamaz.

İğne girişleriyle yerleştirilen askı ipleri, bu cerrahi askı dikişiyle aynı uygulama sayılmaz. İp askısı hakkında yüzün başka bölgelerinden elde edilen bulgular, üst dudak için kanıt yerine geçmez. Bu yazıda incelenen veriler, dudak iplerinin cerrahi kaldırmayla aynı sonucu veya aynı dayanıklılığı sağladığı sonucunu kurmaya yetmez.

Deri kesisi iz bırakarak iyileşir.⁹ Sorulması gereken, izin yalnızca varlığı değil nerede bulunacağı, görünürlüğünün nasıl değişebileceği ve kabul edilebilir olup olmadığıdır. "İzsiz" sözcüğünün bir sonuç güvencesi gibi kullanılmasının sorunu, kesinlik dili yazısında ayrıca ele alınmaktadır.

Dolgu ve lip flip aynı değişikliği sağlar mı?

Dudak dolgusu hacim ve dudak sınırının biçimi üzerinde değişiklik amaçlar. Hyalüronik asit dolgularını inceleyen meta analizde değerlendirilen sonuç dudak dolgunluğudur; bu, burunla dudak arasındaki cildin cerrahi olarak kısaltıldığını gösteren bir ölçüm değildir.⁷

Lip flip ise botulinum toksin kullanılarak ağız çevresindeki kasın etkilenmesi ve üst dudağın dışa görünümünün değiştirilmesidir. Hacim eklemez.¹⁰ Deri çıkarılarak yapılan kaldırmanın başka bir adı değildir. Toksinin etkisi geçicidir; burada bütün kişiler için aynı etki süresi verilmez.¹¹

Toksinle lip flip araştırmalarında geçici ıslık çalma veya pipetten içme güçlüğü bildirilmiştir.¹⁰ Bu bulgular cerrahi kaldırmanın işlev riski gibi aktarılamaz. Dolgu, toksin ve cerrahinin farklı hedeflere yönelik olması, bunlardan birinin herkes için üstün olduğu anlamına gelmez; mevcut kaynaklar böyle bir sıralama sağlamaz.

Burun tabanı ve önceki işlemler planı nasıl etkiler?

Üst dudak burun tabanına komşudur. Burun estetiğiyle birlikte yapılmayan subnazal kaldırmaları inceleyen bir çalışmada da burun-dudak açısı ve burun kanadı genişliğinde değişiklik bildirilmiştir.¹ Dolayısıyla plan, yalnız kırmızı dudağın görünümüne bakılarak kurulamaz.

Geçirilmiş burun estetiği, dudak cerrahisi ve enjeksiyonlar muayenede açıklanır. Önceki işlemin ardından kalan biçim ve izler değerlendirilir. Burun için de değişiklik istenmesi, işlemlerin birlikte yapılacağı anlamına gelmez; her birinin hedefi ve ek yükü ayrıca ele alınır.

Anestezi nasıl belirlenir?

Ameliyat sedasyon altında planlanır ve 30-60 dakika sürer. Aynı gün taburculuk öngörülür. Kullanılacak ilaçlar, sağlık öyküsü ve anestezi değerlendirmesine göre belirlenir. Taburcu olabilmek ile kendi aracını kullanabilecek durumda olmak aynı karar değildir; eve dönüş için refakatçi düzenlenir.

Bu süre ve anestezi biçimi, burada anlatılan işlem için onaylanan klinik plandır. Başka bir ameliyat eklenirse aynı takvim otomatik olarak kullanılmaz. Daha önce anestezi veya ilaçla ilgili sorun yaşanmışsa, bunun ayrıntısı hazırlık sırasında bildirilmelidir.

Ameliyata nasıl hazırlanılır?

Sigara ve nikotin: Ameliyattan en az 1 ay önce sigaranın, elektronik sigaranın ve nikotin içeren diğer ürünlerin bırakılması, ameliyattan sonra da iyileşme tamamlanıncaya kadar kullanılmaması önerilir. Sigara, ameliyat sonrası yara iyileşmesi sorunları açısından bir risk etkenidir.¹²

Sigara dışındaki nikotin ürünlerine özgü cerrahi veri azdır. Amerikan Plastik Cerrahlar Derneği, elektronik sigara kullanımı ile cerrahi riskler konusunda klinik veri eksikliği bulunduğunu, ancak nikotinin kan akımını azalttığı bilindiği için elektronik sigaranın ve diğer nikotin ürünlerinin olası bir risk etkeni sayıldığını belirtmektedir.¹²

Bırakma süresi uzadıkça yarar artmaktadır. Randomize ve gözlemsel çalışmaların bir arada incelendiği bir derlemede, bırakılan her haftanın yararı artırdığı ve en az 4 hafta bırakılan çalışmaların daha kısa sürelilere göre belirgin biçimde daha iyi sonuç verdiği gösterilmiştir.¹³ Sistematik derlemeleri bir arada değerlendiren bir çalışmada da, ameliyattan en az 4 hafta önce başlayan ve davranışsal destek görüşmeleriyle ilaç tedavisini birlikte içeren bırakma girişimlerinin komplikasyonları azalttığı bildirilmiştir.¹⁴

Geç kalınmış olması bırakmayı anlamsız kılmaz. Farklı ameliyatlar geçiren erişkinleri kapsayan bir meta analizde, ameliyattan en az 2 hafta önce bırakanlarda, sigara içmeye devam edenlere göre akciğer komplikasyonu riskinin daha düşük olduğu bildirilmiştir.¹⁵ Bu çalışmalar sigara bırakmaya ilişkindir; sonuçları bütün nikotin ürünleri için aynı risk azalmasının gösterildiği anlamına gelmez. Uygulanan süre ve nikotin politikası hekimden hekime değişebilir.

Eşlik eden hastalıklar: Şeker hastalığı ve tansiyonun ameliyat öncesinde düzene girmiş olması beklenir. Vücutta aktif bir enfeksiyon varsa ameliyat ertelenir.

İlaçlar: Kan sulandırıcılar ve bazı bitkisel ürünler kanamayı artırabilir. Kullandığınız her ilacı ve takviyeyi söylemeniz gerekir. Reçeteli ilaçlar kendi kararınızla bırakılmamalıdır.

Tetkik ve anestezi değerlendirmesi: Genel sağlık durumuna ve anestezi değerlendirmesine göre gerekli tetkikler belirlenir. Daha önce anesteziyle ilgili bir sorun yaşandıysa veya ilaç alerjisi varsa bildirilmelidir. Açlık ve ilaçların ameliyat günü nasıl kullanılacağı konusunda verilen talimata uyulur.

Ev ve ulaşım hazırlığı: Taburculukta eve dönüş için refakatçi ayarlanır. Kontrollerin zamanı, ilk günlerde ihtiyaç duyulabilecek yardım ve işten ayrılma planı önceden düzenlenir. Ameliyat alanının hazırlığı için ameliyat ekibinin yönlendirmesi alınır; evde kendiliğinden tıraş veya kesi hazırlığı yapılmaz.

Dudak ve burun çevresi: Dudak çevresindeki mevcut yaralar, burun içi yakınmalar ve önceki işlemlerle ilgili bilgiler hazırlık sırasında bildirilir. Evde kendiliğinden yeni bir krem, gargara veya burun içi ürün başlanmaz. Kullanılacak bakım ürünlerinin hangi kesi için verildiği anlaşılmalıdır; deri bakımının burun içine uygulanacağı varsayılmaz.

İyileşme süreci nasıldır?

Aşağıdaki süreler hekimin onayladığı klinik takvimdir. Yaranın iyileşmesi, günlük hayata dönüş, şişliğin azalması ve izin olgunlaşması aynı anda tamamlanmış sayılmaz. Kontrollerde takvimle birlikte kesinin durumu ve yakınmaların gidişi değerlendirilir.

İlk kontrol ilk hafta içinde yapılır. Dikişlerin alınması için 1 hafta planlanır. Hangi dikişlerin alınacağı kontrolde değerlendirilir; burun içindeki askı dikişi ile kesi kapatma dikişi birbirine karıştırılmaz. Dikişler kişi tarafından çekilip çıkarılmaz.

Morlukların gerilemesi için 7-10 gün, belirgin ödemin azalması için 1 hafta öngörülür. Artık hafif şişlik 2-3 ay sürebilir. Şekil 1-2 ay içinde değerlendirilebilir hâle gelir; bu, aynı tarihte bütün şişliğin bitmiş olması gerektiği anlamına gelmez.

İşe dönüş için 1 hafta ayrılır. Günlük hayata tam dönüş için 2-4 hafta öngörülür. Yapılan işin fiziksel yükü, uzun süre konuşma gerektirip gerektirmediği ve kontrol bulguları dönüş planında dikkate alınır. Yeni veya artan şikâyet, yalnız bu sürelerin henüz dolmamış olmasıyla açıklanmaz.

Ameliyattan sonra nelere dikkat edilir?

Bakım, kesinin bulunduğu yere göre düzenlenir. Deri kesisi ile burun içi kesinin temizlik ve iz bakımı aynı değildir. Size verilen talimat farklıysa hekiminizin talimatı geçerlidir. Kullanım biçimi anlaşılmayan bir ürün, tahminle uygulanmamalıdır.

Uyku: Baş yükseltilerek dinlenilir. Bu pozisyonun ve fiziksel zorlanmadan kaçınmanın ne kadar sürdürüleceğini hekim belirler. Kesiye baskı yapmayan bir yatış tercih edilir. Yan veya yüzükoyun yatmaya dönüş, kesi ve şişliğin durumuna göre değerlendirilir.

Soğuk uygulama: Ameliyat alanına, baskı yapmayacak biçimde soğuk uygulanır. Uygulamanın biçimi ve süresi hekimin talimatına göre belirlenir.

Duş, yara ve pansuman: Duşa ne zaman girilebileceği kullanılan pansumana göre değişir. Deride kesi varsa, izin verildiğinde yara ovulmadan duş alınabilir ve bölge nazikçe kurulanır. Küvet, havuz ve deniz için yaranın tamamen kapanması beklenir.

Yüz yıkama: Yüz yıkamaya 3-7 gün içinde, kesi ve pansuman kontrolünden sonra izin verilir. Hangi gün ve nasıl başlanacağı hekimin değerlendirmesine göre belirlenir. Bu aralık burun içini yıkama talimatı değildir.

Beslenme: Cleveland Clinic, dudak kaldırma sonrasında çiğnemesi kolay yumuşak gıdalar tüketilmesini önermektedir.¹¹ Yiyeceklerin kıvamı ve normal beslenmeye geçiş hekimin talimatına göre belirlenir. Bu öneri için sabit bir gün sayısı verilmez.

Konuşma: Cleveland Clinic, erken dönemde çok konuşmaktan kaçınılmasını da önermektedir.¹¹ Burada da sabit bir gün sayısı yoktur; günlük konuşma yükü bakım planıyla birlikte değerlendirilir.

Makyaj: Makyaja 2 haftadan sonra hekim kararına göre dönülür. Değerlendirme kesi iyileşmesine göre yapılır; dikişlerin alınmış olması tek başına makyaja izin verildiği anlamına gelmez. Kesi hattını ovalamadan uygulanıp çıkarılabilecek bakım düzeni açıklanır.

Hareket: Baş aşağı eğilme, ıkınma ve ağır kaldırma gibi zorlanmalar erken dönemde sınırlanır. Kesi bölgesini gerecek veya sürtecek hareketlerden kaçınılır. Kendinizi iyi hissetseniz de zorlayıcı etkinliklere birden dönmeyin. Gün içindeki hareket ve dinlenme, taburculukta verilen plana göre düzenlenir.

Ağrı: Dudakta şişlik, hassasiyet ve gerginlik hissi olabilir.¹¹ Verilen ağrı kesiciler talimata uygun kullanılır. Azalmak yerine artan, belirgin biçimde tek tarafa yerleşen veya verilen tedaviye rağmen şiddetlenen ağrı bildirilir. Yeni bir ağrı kesici ya da ek ilaç kullanılacaksa ameliyat ekibine haber verilir.

İşe ve spora dönüş: Masa başı işe dönüş için 1 hafta ayrılır; fiziksel yükü fazla olan işlerde uygunluk ayrıca değerlendirilir. Spora dönüş için 2 hafta, günlük hayata tam dönüş için 2-4 hafta öngörülür. Dudak çevresine darbe veya baskı oluşturabilecek etkinlikler için ayrıca hekim değerlendirmesi beklenir. Dönüş, yalnız takvim dolduğu için birden artırılmaz.

Araç kullanımı: 1-3 gün içinde araç kullanmaya dönüş değerlendirilebilir. Sedasyonun dikkat ve refleksler üzerindeki etkileri geçmiş olmalı; baş dönmesi bulunmamalı ve uyku hâli yapan ağrı kesici kullanılmamalıdır. Başınızı çevirebilmeli, trafiği rahatça izleyebilmeli ve ani manevraları ağrısız yapabilmelisiniz. Bu koşullar sağlanmadıysa takvim dolmuş olsa da araç kullanılmaz. Taburculukta eve dönüş refakatçiyle yapılır.

Cinsel yaşam: Günlük hareketler belirgin ağrı oluşturmamaya başladığında ve kendinizi rahat hissettiğinizde dönüş değerlendirilebilir. Baş ve dudak çevresine baskıdan, kesi hattını geren hareketlerden ve belirgin zorlanmadan kaçınılır. Sabit bir gün yerine iyileşmenin gidişi ve hekimin önerisi esas alınır.

Sigara: Sigara ameliyattan sonra da yara iyileşmesini bozar; iyileşme tamamlanana kadar sigara ve nikotin içeren ürünler kullanılmamalıdır.

Normal olan bulgular: Dudak ve burun tabanı çevresinde şişlik, hassasiyet ve gerginlik olabilir.¹¹ Hafif bir bulgunun varlığından çok nasıl değiştiği önemlidir. Azalmak yerine artan şişlik, ilerleyen ağrı, yeni akıntı veya yara açılması olağan iyileşme kabul edilerek beklenmez.

İzler nasıl değişir?

Burun altı veya dudak kenarındaki deri kesisi iz bırakarak iyileşir. İyileşme sırasında damarlanmanın azalmasıyla izin rengi solabilir; bu değişim iz dokusunun ortadan kalkması değildir.⁹ Kesinin doğal bir sınır boyunca yerleştirilmesi de görünmezlik güvencesi vermez.

Deri izinin olgunlaşması için 4-6 ay öngörülür. Bu, erken dönemdeki görünümün değerlendirilmesi için kullanılan klinik takvimdir; izin o gün tamamen silineceği anlamına gelmez. Şeklin değerlendirilmesi ile iz değerlendirmesi ayrı izlenir.

Deri kesisi varsa silikon jel ve masaj önerilir. Ne zaman başlanacağı ve nasıl uygulanacağı, kesi iyileşmesine göre hekim tarafından belirlenir. Burun içi kesisinde silikon jel ve masaj önerilmez. Dış deri kesisi ile burun içi kesinin birlikte bulunduğu bir planda da bu ayrım, bakım yapılacak alana göre korunur.

İzin yeri, görünürlüğü ve kabul edilebilirliği ameliyat öncesinde ele alınmalıdır. İyileşme sonrasında izden rahatsızlık varsa bunun muayenede değerlendirilmesi gerekir. Evde daha fazla masaj yapmak veya ürünleri sıklaştırmak, iz için yeni bir tedavi planının yerine geçmez.

Riskler ve komplikasyonlar

Aşağıdaki gruplar sıklık sıralaması değildir. Kullanılan kesi, dokuların nasıl düzenlendiği ve çalışmalardaki takip farklılıkları nedeniyle bütün dudak kaldırma tekniklerine ait tek bir komplikasyon yüzdesi verilemez.⁶ Dış kesinin bulunmaması da cerrahi askıyı risksiz bir işlem hâline getirmez.⁸

İz, şekil ve simetriyle ilgili sorunlar

Kalıcı iz, iki taraf arasında biçim farkı ve beklenen kaldırmanın sağlanamaması bildirilen sorunlardır.^4,11 Başlangıçtaki fark ile ameliyat sonrasında kalan fark ayrı değerlendirilir. Ek düzeltme veya yeniden ameliyat gerekip gerekmediği, iyileşme ve muayene bulgularına göre belirlenir; burada revizyon için sabit bir tarih verilmez.

Olumlu iz sonuçları bildiren araştırmalar da vardır. Subnazal kaldırmanın derin dokuya yönelik değişikliklerini inceleyen, 600 kadından oluşan geriye dönük bir seride, ortalama 14,6 aylık takipte cerrahi revizyon bildirilmemiştir. Bununla birlikte 11 kişide iz kabarıklığı için ek tedavi uygulanmıştır.¹⁶ Bu sonuç, hiç ek müdahale gerekmemesi veya her teknikte aynı riskin bulunması anlamına gelmez.

Dişeti görünürlüğü de planlama ve sonuç değerlendirmesinde ayrı bir başlık olarak ele alınmalıdır. Bu yazıda aşırı dişeti görünürlüğünün sıklığı veya nasıl seyredeceği konusunda doğrulanmış bir sayı verilmemektedir; sayı verilmemesi bu sorunun görülmeyeceği anlamına gelmez.

Burun tabanındaki değişiklikler

Burun kanadının biçiminde, burun deliği tabanında ve burun-dudak ilişkisinde değişiklik oluşabilir.^1,4 Bunların hepsi aynı sorun değildir. Ölçümlerde bir değişiklik saptanmasıyla kişinin düzeltme gerektiren bir biçim sorunu yaşaması ayrı değerlendirilir. "Yalnız dudak değişir, burun etkilenmez" güvencesi verilmez.

Duyu ve dudak hareketleriyle ilgili sorunlar

Sinir hasarı, dudak kaldırmanın bildirilen riskleri arasındadır.¹¹ Kesi çevresinde farklı hissetme ile dudağı hareket ettirmede değişiklik aynı bulgu olarak ele alınmamalıdır. Kontrolde duyu ve hareket ayrı değerlendirilir. Bu yazıda kalıcı duyu kaybı veya işlev sorunu için güvenilir bir genel yüzde verilmez; yalnız görünüm ölçen çalışmalar bu soruyu yanıtlamaz.

Kanama, yara ve enfeksiyon

Kanama ve enfeksiyon bildirilen riskler arasındadır.¹¹ Dudak kaldırma serilerinde yara ayrılması da izlenen komplikasyonlar arasında sayılmaktadır.⁵ Burun içi askıda dikişe ilişkin sorunlar bildirilmiştir.⁸ Bu nedenle dışarıdan kesi görülmemesi, içteki yaranın veya askı dikişinin takipsiz bırakılabileceği anlamına gelmez. Yeni bir yakınma, eldeki ilaç veya bakım ürünleri kendiliğinden değiştirilerek giderilmeye çalışılmaz.

Anestezi ve genel cerrahi riskler

Anestezide kullanılan ilaçlara karşı alerjik reaksiyon, işleme ait riskler arasında sayılmaktadır.¹¹ Sedasyon seçilmiş olması sağlık ve ilaç öyküsünün değerlendirilmesini gereksiz kılmaz. Önceki sorunlar hazırlık sırasında açıklanır; risk değerlendirmesi yalnız ameliyatın süresine göre yapılmaz.

Pıhtı: Bacak toplardamarlarında pıhtı oluşması ve bu pıhtının akciğere gitmesi ciddi bir durumdur. Bacakta tek taraflı ağrı ve şişlik, ani nefes darlığı veya göğüs ağrısı acil değerlendirme gerektirir.

Pıhtıdan korunma yaklaşımı kişinin riskine ve yapılacak ameliyata göre belirlenir. Kullanılacak önlemler taburculuk ve bakım planında açıklanır. Reçete edilmemiş kan sulandırıcı başlanmaz; mevcut bir tedavi de kişinin kendi kararıyla değiştirilmez.

Sonuç ne kadar kalıcıdır?

Subnazal kaldırmada elde edilen değişikliğin yıllar içinde korunabildiği bildirilmiştir. Uzun dönemi inceleyen, 52 kişilik geriye dönük çalışmada dudak ölçümlerindeki değişimin zamanla yavaş azalma göstererek korunduğu belirtilmiştir.¹⁷ Bu bulgu, ilk görünümün hiç değişmeden kalacağı anlamına gelmez.

Kalıcılığı değerlendirirken cilt yüksekliği ile kırmızı dudağın görünürlüğünün aynı ölçüm olmadığı hatırlanmalıdır. Bir araştırmada belirli bir ölçümün korunması, görünümün bütün ayrıntılarının sabit kaldığını kanıtlamaz. Yaşla birlikte olacak değişiklikler için kişiye ait kesin bir yıl veya aynı kalan dudak biçimi sözü verilmez.

Subnazal deri çıkarımının takip verisi burun içi askıya, dudak ipine veya toksine taşınmaz. Burun içi askı için burada kullanılan çalışmanın verileri, bütün yöntemler arasında aynı uzun dönem dayanıklılık bulunduğunu göstermeye yetmez.⁸ Yeniden işlem gerekip gerekmeyeceği de yalnız tekniğin adına bakılarak belirlenemez.

Gülümseme ve konuşma etkilenir mi?

Gülümserken dudağın görünümü ile konuşma işlevi farklı sonuçlardır. Üst dişlerin veya kırmızı dudağın daha görünür olması, seslerin çıkarılması ya da dudakların kapanışı hakkında tek başına bilgi vermez. Önceki bölümlerde aktarılan görünüm ölçümleri, bu işlevlerin değişmeyeceğine dair güvence olarak okunmamalıdır.

İzole dudak kaldırmada uzun dönem konuşma, dudak kapanışı ve dinamik gülümseme ölçümlerini bildiren doğrulanmış bir araştırma bu yazıda kullanılmamıştır. Bu eksiklik, söz konusu işlevlerin etkilenmeyeceği anlamına gelmez; bu yazıda kullanılan kaynaklarla uzun dönem işlev sonucu hakkında sayısal bir değerlendirme yapılamamaktadır.

Erken dönemde konuşma yükünü azaltma önerisi, uzun dönem işlev sonucu hakkında bir kanıt değildir. Uzun süre konuşmayı gerektiren bir işiniz varsa bunu hazırlık aşamasında belirtmeniz ve dönüş planını buna göre değerlendirmeniz yararlıdır. Önceden var olan konuşma, kapanış veya gülümseme farklılıkları da muayenede kaydedilmelidir.

Sonuçtan ne beklenebilir?

Beklenen değişiklik, başlangıç anatomisi içinde üst dudağın konumunun ve görünürlüğünün değiştirilmesidir. Hedef yalnız daha kısa bir cilt mesafesi olarak tarif edilmemelidir. Kırmızı dudağın ne kadar görünmesinin istendiği, diş görünümü, burunla ilişki ve izin yeri birlikte değerlendirilir.

Tam simetri, belirli bir fotoğrafın aynısı veya dışarıdan hiç fark edilmeyecek bir iz sözü verilmez. Seçilen tekniğin neyi değiştirebileceği kadar hangi isteği karşılamayacağı da anlaşılmalıdır. Ameliyatın kapsamı ile kişinin beklentisinin uyuşmadığı durumda işlem yapılmaması seçeneği korunur.

Karar için zaman ayırmak ve anlaşılmayan noktaları yeniden sormak olağandır. Genel beklenti sınırları gerçekçi beklenti yazısında ele alınmaktadır. Burada kararın işleme özgü kısmı, kabul edilecek kesi ve iz karşılığında hangi değişikliğin istendiğinin netleşmesidir.

Ne zaman hekime başvurulmalıdır?

Cleveland Clinic, dudak kaldırma sonrasında aşağıdaki durumlarda hekime başvurulmasını önermektedir:¹¹

• Alerji veya enfeksiyon belirtisi
• Fazla kanama
• Artan ya da geçmeyen şişlik
• Ateş

Bu belirtiler varsa planlanan kontrol tarihi beklenmez. Başvuru için hepsinin aynı anda ortaya çıkması gerekmez. Hafif artık şişlik için verilen takvim, giderek artan veya gerilemeyen şişliği değerlendirmeden beklemek için kullanılmamalıdır.

Bacakta tek taraflı ağrı ve şişlik, ani nefes darlığı veya göğüs ağrısı ise yukarıdaki pıhtı uyarısında belirtildiği gibi acil değerlendirme gerektirir. Hekime ulaşmaya çalışırken acil yardım geciktirilmemelidir.

Bu yazıdaki sayılar hakkında

Ameliyat süresi, taburculuk, kontrol, dikişlerin alınması, işe ve spora dönüş, sürüş, şişlik ve iz için verilen süreler hekim onaylı klinik takvimdir. Yüz yıkama, makyaj ve kesi yerine göre iz bakımı da bu planın parçasıdır. Bu değerler başka bir merkezin araştırmasından alınmış, herkeste aynı biçimde gerçekleşecek sonuçlar değildir.

Araştırmalardaki kişi sayısı ve takip süresi, bulgunun hangi gruptan geldiğini göstermek için verilmiştir. Farklı tekniklerin sonuçları doğrudan karşılaştırma grubu gibi yan yana getirilmez. Özellikle iz için ek tedavi uygulanması ile yeniden ameliyat yapılması aynı sonuç sayılmamalıdır.¹⁶

Sigara bırakma araştırmaları farklı ameliyatları kapsamaktadır; bulguları dudak kaldırmaya özgü bir komplikasyon yüzdesi değildir.^13-15 Beslenme ve erken konuşma önerilerinin kurumsal kaynağı ise ilgili bakım paragrafında ayrıca belirtilmiştir.

Kaynaklar

1. Marechek A, Perenack J, Christensen BJ. Subnasal Lip Lift and Its Effect on Nasal Esthetics. J Oral Maxillofac Surg. 2021;79(4):895-901. doi:10.1016/j.joms.2020.12.007 ↩ ↩² ↩³ ↩⁴

2. Patel AA, Schreiber JE, Gordon AR, Mehta K, Mikolasko BD, Levine JB, Tepper OM. Three-Dimensional Perioral Assessment Following Subnasal Lip Lift. Aesthet Surg J. 2022;42(7):733-739. doi:10.1093/asj/sjac070 ↩

3. Moragas JS, Vercruysse HJ, Mommaerts MY. "Non-filling" procedures for lip augmentation: a systematic review of contemporary techniques and their outcomes. J Craniomaxillofac Surg. 2014;42(6):943-952. doi:10.1016/j.jcms.2014.01.015 ↩ ↩² ↩³

4. Raphael P, Harris R, Harris SW. The endonasal lip lift: personal technique. Aesthet Surg J. 2014;34(3):457-468. doi:10.1177/1090820X14524769 ↩ ↩² ↩³ ↩⁴

5. Mahmood BJ. The Tri-Lift suspension technique: a modified deep-plane lip lift for enhanced aesthetic outcomes-my personal approach. Maxillofac Plast Reconstr Surg. 2025;47(1):3. doi:10.1186/s40902-025-00459-8 ↩ ↩² ↩³ ↩⁴

6. Komisarek O, Banasiak Ł, Olichwer V, Burduk P. The Bullhorn and Beyond: Evidence-Based Review and Clinical Recommendations for Lip Lift Techniques. J Cosmet Dermatol. 2026;25(3):e70703. doi:10.1111/jocd.70703 ↩ ↩²

7. Czumbel LM, Farkasdi S, Gede N, ve ark. Hyaluronic Acid Is an Effective Dermal Filler for Lip Augmentation: A Meta-Analysis. Front Surg. 2021;8:681028. doi:10.3389/fsurg.2021.681028 ↩ ↩²

8. Echo A, Momoh AO, Yuksel E. The no-scar lip-lift: upper lip suspension technique. Aesthetic Plast Surg. 2011;35(4):617-623. doi:10.1007/s00266-011-9655-6 ↩ ↩² ↩³ ↩⁴

9. DermNet. Normal wound healing. 2009. dermnetnz.org ↩ ↩²

10. Pitchford CA, Desrosiers AS, Tolkachjov SN. The lip flip: a systematic review of botulinum toxin lip augmentation. Arch Dermatol Res. 2025;317(1):765. doi:10.1007/s00403-025-04265-0 ↩ ↩²

11. Cleveland Clinic. Lip Lift. Son güncelleme 17 Kasım 2023. Kurum metni ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵ ↩⁶ ↩⁷ ↩⁸ ↩⁹ ↩¹⁰

12. American Society of Plastic Surgeons. Managing the risks of smoking in plastic surgery patients. Practice reference, 9 Ekim 2024. plasticsurgery.org ↩ ↩²

13. Mills E, Eyawo O, Lockhart I, Kelly S, Wu P, Ebbert JO. Smoking cessation reduces postoperative complications: a systematic review and meta-analysis. Am J Med. 2011;124(2):144-154.e8. doi:10.1016/j.amjmed.2010.09.013 ↩ ↩²

14. Fiddes RA, McCaffrey N. Preoperative smoking-cessation interventions to prevent postoperative complications: a quality assessment and overview of systematic review evidence. Anesth Analg. 2025;140(6):1377-1387. doi:10.1213/ANE.0000000000007187 ↩ ↩²

15. Tang E, Rodriguez RM, Srivastava A, ve ark. Impact of short duration smoking cessation on post-operative complications: a systematic review and meta-analysis. J Clin Anesth. 2025;106:111967. doi:10.1016/j.jclinane.2025.111967 ↩ ↩²

16. Ceran F, Askeroglu U, Pilanci O. SMAS Modifications in Subnasal Lip Lifting: Evaluation of 600 Patients. Aesthetic Plast Surg. 8 Eylül 2026, çevrimiçi ön yayın. doi:10.1007/s00266-026-06227-x ↩ ↩²

17. Nagy C, Bamba R, Perkins SW. Rejuvenating the Aging Upper Lip: The Longevity of the Subnasal Lip Lift Procedure. Facial Plast Surg Aesthet Med. 2022;24(2):95-101. doi:10.1089/fpsam.2021.0077 ↩